Üzüm üreticileri, düşük alım fiyatları ve pazarlama zorluklarıyla mücadele ederken, bilimsel araştırmalar, genellikle atık olarak değerlendirilen üzüm salkım saplarının değerli bileşikler içerdiğini ortaya koyuyor. Bu durum, sapların ilaç, kozmetik ve gıda sanayisi için potansiyel bir hammadde kaynağı olabileceğini gösteriyor.
2021 yılında yayımlanan bir çalışmada, Türkiye'de yetiştirilen altı kırmızı üzüm çeşidinin kabuk, çekirdek ve salkım saplarındaki fenolik bileşikler incelendi. Bu araştırmada, Syrah üzümünün salkım sapında kilogram kuru ağırlık başına 61,56 miligram trans-resveratrol tespit edildi. Ayrıca, salkım saplarında kateşinler ve diğer polifenol gruplarının da kayda değer oranlarda bulunduğu belirlendi.
Resveratrol, bitkilerin çevresel baskılara karşı geliştirdiği doğal bir savunma mekanizmasıdır ve güçlü antioksidan özellikleriyle bilinir. Kalp-damar sağlığı, kan şekeri düzenlemesi ve hücresel yaşlanma süreçleri üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle gıda takviyeleri, dermokozmetik ürünler ve farmasötik preparatların üretiminde stratejik bir bileşiktir.
Türkiye'nin başlıca üzüm üretim merkezleri olan Manisa, İzmir ve Denizli'de, tonlarca salkım sapı genellikle atık olarak değerlendirilmektedir. Bu sapların toplanarak polifenol ekstraktlarına dönüştürülmesi, biyoekonomi modeliyle işlenmesi, üreticilerin yalnızca yaş veya kuru meyve satışına bağımlı kalmasını engelleyecek alternatif bir gelir modeli sunabilir.
Bu potansiyelin endüstriyel üretime dönüştürülmesi için üzüm çeşitlerine göre ekstraksiyon analizlerinin tamamlanması ve bölgesel ölçekte fizibilite çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Bu sayede, üzüm salkım sapları, atık olmaktan çıkarak ekonomiye değerli bir katkı sağlayabilir.
