Türkiye'nin devasa rezervleri için ABD ile anlaşma olasılığı gündemde. Ayrıca, kritik minerallerle ilgili mevzuat hazırlığı da Orta Vadeli Program (OVP) çerçevesinde ele alındı.
Enerji güvenliğini yeniden şekillendiren ABD Başkanı Donald Trump, nadir toprak elementleri (NTE) ve kritik mineraller konusundaki Çin hakimiyetini kırmak amacıyla birçok ülkeyle stratejik ortaklık kuruyor. Bu bağlamda, geçen hafta acele kamulaştırılan Eskişehir Beylikova'daki NTE rezervinin geleceği de merak konusu.
Türkiye, Beylikova'daki rezervlerin işlenmesi için Ekim 2024'te Çin ile bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Ancak NTE’nin hangi ülkede işleneceği konusundaki anlaşmazlık nedeniyle görüşmeler tıkanmış durumda. Rusya ile yapılan benzer temasların sonuçsuz kalmasının ardından Türkiye, yönünü ABD’ye çevirdi. ABD ile Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı’nda NTE’ye ilişkin bir düzenleme olup olmadığı henüz bilinmiyor, ancak ABD’nin kritik anlaşmalarını düşündüğümüzde, 'Sırada Türkiye mi var?' sorusu gündeme geliyor. Eylül 2025'te imzalanan anlaşmanın ardından ABD'li medya kuruluşu Bloomberg, Türkiye'nin NTE rezervlerini geliştirmek için ABD ile görüşmelere başladığını bildirmişti.
- Türkiye’nin, dünyada sırada yer alan 694 milyon tonluk rezervinin, ülke menfaatleri gözetilerek ekonomiye kazandırılması büyük önem taşıyor. Avustralya ile kritik mineraller ve NTE’ler konusundaki anlaşmayı, 'fırsatları bir üst seviyeye taşımak' şeklinde değerlendiren Trump, Ukrayna'ya mali destek karşılığında ise ülkenin stratejik yeraltı kaynaklarına öncelikli erişim elde etti. Beyaz Saray, Güneydoğu Asya ülkelerinden Suudi Arabistan'a kadar maden işletmesinden mıknatıs üretimine kadar uzanan tedarik zinciri ortaklıkları kurdu.
Orta Vadeli Program’da (OVP) kritik minerallerle ilgili yasal düzenlemeler yapılması öngörülüyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 6 Eylül’deki OVP toplantısında TPAO ve MTA’yı işaret ederek, enerji alanındaki kamu kurumlarının daha fazla arama yapması ve küresel etkinliğinin artırılması gerektiğine dikkat çekmişti. OVP'de enerji ve doğal kaynaklarda arz güvenliğinin güçlendirilmesi bölümünde, 'kritik ve stratejik mineraller üretimini desteklemek amacıyla mevzuat düzenlemeleri yapılacağı' belirtildi. Ayrıca, 'nadir toprak elementlerinin ekonomiye kazandırılacağı' vurgusu da yer aldı. 🌍🔋
