Anayasa Mahkemesi (AYM), aralarında gazeteci-yazar Hasan Cemal, Yavuz Ekinci ve CHP’nin de bulunduğu başvurucular hakkında verilen kitap, dergi ve broşür toplatma kararlarını inceledi. AYM Genel Kurulu, toplatma ile basım, dağıtım, satış ve çoğaltma yasaklarının ifade ve basın özgürlüklerini ihlal ettiğine karar verdi.
AYM, başvurucuların eserlerinin toplatılmasının yanı sıra bazı yayınlar için basım, dağıtım, satış ve çoğaltma yasakları getirildiğini belirledi. Mahkeme, bu müdahalelerin Anayasa’nın 13. maddesinde öngörülen kanunilik şartını karşılamadığı sonucuna vardı.
Kararda, başvurucuların eserleri hakkında verilen toplatma kararlarının bir bölümünün yıllarca yürürlükte kaldığı ve ceza soruşturması ya da kovuşturmasından bağımsız şekilde uygulandığı belirtildi. AYM, bazı kararların geçici bir koruma tedbiri olmaktan çıkarak eserin yok edilmesiyle aynı etkiyi yaratan nihai bir yaptırım niteliğine dönüştüğünü tespit etti.
Kararda CHP’nin 2020 yılında yayımladığı “21 Soruda FETÖ’nün Siyasi Ayağı” isimli kitabı da yer aldı. Kitap, dönemin CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun TBMM grup toplantısındaki konuşmasının ardından yayımlandı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, kitapta yer alan ifadeler nedeniyle soruşturma başlatılmasını ve kitabın toplatılmasını talep etti. Ankara 5. Sulh Ceza Hâkimliği de kitabın toplatılmasına, basım, dağıtım ve satışının yasaklanmasına karar verdi.
AYM’nin incelediği başvurular arasında gazeteci-yazar Hasan Cemal’in “Çözüm Sürecinde Kürdistan Günlükleri” ve “Delila Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri” kitapları ile Yavuz Ekinci’nin “Rüyası Bölünenler” isimli kitabı da bulunuyor.
AYM, bu dosyalarla birlikte farklı yayınevlerine ait kitaplar, “Boyun Eğme” dergisinin bir sayısı, “XWEBUN” gazetesinin bazı sayıları ve HDP tarafından hazırlanan broşürlere ilişkin toplatma kararlarını da değerlendirdi.
AYM, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için ilgili mahkemelere yeniden yargılama yapılmak üzere kararın gönderilmesine hükmetti. Ayrıca ihlal kararı verilen başvuruculara ekli listelerde belirtilen miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verildi.
