Birleşmiş Milletler (BM), küresel nükleer silah sayısının Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana ilk kez artabileceği uyarısında bulundu. Dünya genelinde 12 binden fazla nükleer savaş başlığı bulunduğu, bunların 2 bin 100 ila 2 bin 200'ünün yüksek alarm durumunda tutulduğu belirtildi.
Bu endişe verici gelişme, 29 Eylül'de New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlenen nükleer silahların tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik üst düzey toplantıda gündeme geldi. BM Genel Sekreteri António Guterres, dünyanın Soğuk Savaş'ın bitiminden bu yana nükleer açıdan en tehlikeli dönemden geçtiğini ifade etti.
Toplantıda, ülkelerin cephaneliklerine eklediği yeni ve daha gelişmiş nükleer savaş başlıklarının sayısının, kullanımdan kaldırılıp imha edilen eski başlıkların sayısını geçtiği vurgulandı. Bu durum, küresel nükleer silah stokunun önümüzdeki dönemde yeniden büyümesine yol açabilir. Ayrıca, birçok nükleer güç mevcut silahlarını modernize ediyor ve onları taşıyacak yeni füze ve diğer sistemlere yatırım yapıyor.
Endişeyi artıran bir diğer gelişme ise ABD ile Rusya arasındaki Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması'nın (New START) 5 Şubat 2026'da sona ermesiydi. Bu anlaşmanın yerine yenisi getirilemediği için, yarım yüzyıldan uzun bir sürenin ardından ilk kez dünyanın en büyük iki nükleer gücünün stratejik cephaneliklerini bağlayan bir sınır kalmadı.
BM'nin paylaştığı verilere göre, dünya genelindeki 12 binden fazla nükleer savaş başlığının 2 bin 100 ila 2 bin 200'ü balistik füzelere bağlı şekilde yüksek operasyonel alarm durumunda bulunuyor. Bu silahların gerektiğinde çok kısa süre içerisinde fırlatılabilecek durumda olması, olası bir kriz sırasında yanlış karar veya yanlış hesaplama riskini daha da önemli hale getiriyor.
Nükleer risk yalnızca savaş başlıklarının sayısıyla da sınırlı değil. Yapay zeka, siber teknolojiler ve yeni nesil silah sistemlerinin askeri karar süreçlerine girmesi, nükleer silahların kontrolü konusunda yeni belirsizlikler oluşturuyor. BM, artan uluslararası gerilimlerle silah kontrol anlaşmalarının zayıflamasının aynı döneme denk gelmesine dikkat çekiyor.
Guterres, ABD ile Rusya'ya yeniden müzakere masasına dönerek New START'ın yerini alacak yeni bir anlaşma üzerinde uzlaşmaları çağrısında bulundu. BM'ye göre, yeni bir silahlanma yarışının önüne geçilememesi halinde, Soğuk Savaş sonrasında onlarca yılda sağlanan nükleer silahsızlanma ilerlemesi tersine dönebilir.
