Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), fındık yağı üretimi sonrasında geriye kalan ve genellikle hayvan yemi olarak kullanılan fındık posasından bitkisel protein tozu üretmek amacıyla TÜBİTAK destekli bir proje başlattı. Bu projeyle, posadaki protein oranı doğal yöntemlerle yüzde 80'e çıkarılarak, hem ekonomiye kazandırılması hem de sürdürülebilir üretime katkı sağlanması hedefleniyor.
BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu, fındık yağı üretimi sonrası geriye kalan posanın başlangıçta yüzde 40 ile 45 arasında protein içerdiğini belirtti. Laboratuvar ortamında yapılan çalışmalarla bu oran, doğal yöntemlerle yüzde 80'e çıkarılabiliyor.
Türkiye, yıllık ortalama 650 bin ile 740 bin ton kabuklu fındık üretimiyle dünya fındık üretiminde ve ticaretinde yaklaşık yüzde 70 payla lider konumda bulunuyor. Bu projeyle, fındık posasının daha verimli değerlendirilerek gıda sektörüne ve sürdürülebilir üretime katkı sunulması amaçlanıyor.
Elde edilecek bitkisel proteinin özellikle vejetaryen ve vegan beslenmeyi tercih eden kişiler için önemli bir alternatif kaynak olacağı ifade ediliyor. Prof. Dr. Sarıcaoğlu, "Çalışma konularımız içerisinde alternatif protein kaynaklarının geliştirilmesi ve bu protein kaynaklarının hayvansal kaynaklı proteinlere muadil hale getirilebilmesi üzerine çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz" dedi.
Hayvansal proteinlerin üretimi yüksek miktarda emek, zaman ve doğal kaynak gerektirirken, bitkisel kaynaklı proteinlerin daha ekonomik yöntemlerle ve yüksek miktarlarda üretilebileceği vurgulanıyor. Bu durum, özellikle hayvansal proteine ekonomik nedenlerle erişemeyenler için bitkisel kaynakların önemli bir alternatif oluşturmasını sağlıyor.
BTÜ'deki araştırmalar, yağ endüstrisinin soğuk pres atıklarından bitkisel kaynaklı protein üretimine odaklanıyor. Ayçiçeği ve fındık gibi ürünlerin yan ürünleri üzerinde yapılan çalışmalarla, bitkisel proteinlerin yapısal özelliklerinin kimyasal değil, fiziksel yöntemlerle değiştirilerek biyo-elverişliliğinin veya biyo-yararlılığının geliştirilmesi hedefleniyor.
