ABD ile İran arasındaki gerilimlerin seyri, piyasalardaki odak noktası olmaya devam ederken, geçen hafta artan jeopolitik tansiyon yeni haftaya girerken bir miktar hafifledi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelerin bugün yeniden başlayacağını ve bir anlaşmanın sağlanması konusunda iyimser olduğunu açıkladı. Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın nükleer silahsızlandırılması konusunda yakında bir anlaşmaya varılabileceğine dair umutlarını dile getirdi.
Bu gelişme, piyasalardaki jeopolitik risk algısının azalmasına katkı sağladı. Aynı zamanda azalan arz endişeleri nedeniyle petrol fiyatlarında gerileme gözlemlenirken, hala yüksek seviyede seyreden küresel tahvil faizleri ve Asya'daki ekonomik verilerin olumsuz sinyaller vermesi, piyasalardaki risk iştahını törpülüyor.
Çin'in ileri düzey yapay zeka ve çip üretimi konusundaki atılımları, yarı iletken sektöründe karlılık ve büyüme endişeleri yaratmaya devam ediyor.
Para politikası tarafında, geçen hafta ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyon göstergesi olarak yakından izlediği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin yıllık artışının haziranda yüzde 4,1'den yüzde 3,7'ye gerilemesi, büyüme performansının beklentilerin altında kalmasına neden olarak, birden fazla faiz artışı ihtimallerini zayıflattı.
Bankaya ilişkin piyasa beklentileri, yıl sonuna kadar bir faiz artışı çevresinde şekillenirken, eylül ayı için faiz artışı ihtimali yüzde 67, ekim ayı için ise yüzde 96 olarak fiyatlanıyor. Analistler, bu hafta ABD'de açıklanacak tarım istihdam verisinin Fed'e yönelik beklentiler üzerinde etkili olabileceğini belirtiyor.
Döviz piyasasındaki gelişmeler de dikkatle izleniyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Japon yenine yapılan müdahaleyi doğruladı. 31 Temmuz'da gerçekleştirilen koordineli döviz müdahaleleriyle Japon yenindeki düzensiz hareketlerin önüne geçildiğini ve gerekmesi halinde ilave ortak piyasa müdahalelerinin yapılabileceğini ifade etti.
Analistler, Japon yenindeki sert değer kaybının küresel finans sistemi açısından risk oluşturabileceğini, sermaye akımlarında dengesizliklere ve finansal piyasalarda oynaklığın artmasına neden olabileceğini vurguladı.
Geçen hafta son 19 yılın en yüksek seviyesini gören ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi, haftaya yaklaşık 4 baz puan düşüşle yüzde 5,24 seviyesinde, 10 yıllık tahvil faizi ise yaklaşık 5 baz puan azalışla yüzde 4,70 seviyesinden başladı.
Dolar endeksi, Fed'in tahmin edildiği ölçüde şahin adımlar atmayacağı beklentileriyle geçen hafta 17 Haziran'dan bu yana ilk kez 99 seviyelerine çekilirken, yeni haftaya 99,7 seviyesinde başladı.
Altının ons fiyatı, azalan jeopolitik gerilimler ve faiz artışı ihtimallerinin güç kaybetmesiyle yüzde 0,6 artışla 4 bin 70 dolardan işlem görürken, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,1 düşüşle 83,4 dolarda seyrediyor.
Kurumsal tarafta ise bu hafta önemli şirketlerin finansal sonuçları takip edilecek. Bu doğrultuda, yakın geçmişte halka arz olan ve piyasa değerinde rekor seviyelere ulaşmasının ardından hisselerinde sert kayıplar yaşayan SpaceX'in finansal sonuçları dikkat çekiyor. Şirketin finansal sonuçlarını yarın açıklaması bekleniyor.
ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı. Orta Doğu'daki kısmen hafifleyen jeopolitik tansiyon ve yeni bir anlaşma yapılabileceğine yönelik umutlar, Avrupa tarafında fiyatlamalarda etkili oluyor.
Bölgede vadeli işlem piyasalarında endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başlarken, bu hafta üretici enflasyonu ve sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri takip edilecek. Söz konusu veriler, bölge ekonomisinin gidişatına ilişkin sinyaller sunacak.
Analistler, petrol fiyatlarındaki düşüşün enerjide dışa bağımlı Avrupa ekonomileri açısından kritik önem taşıdığını belirterek, enerji maliyetlerindeki azalışın mevcut enflasyon ve büyüme beklentilerinde de değişikliklere yol açabileceğini kaydetti.
Para piyasalarında Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) eylülde politika faizlerinde artışa gidebileceği ihtimali yüzde 87 ile fiyatlanıyor.
Bu arada, İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Sebte (Ceuta) kentine geçmeye çalışırken hayatını kaybeden düzensiz göçmenlerin sayısının 88'e yükseldiği bildirildi. 30 Temmuz'dan bu yana yaklaşık 73 bin 500 düzensiz göçmenin Sebte'den Fas'a döndüğü tahmin ediliyor.
Dünya genelinde yarı iletken sektörüne ilişkin değerleme endişeleri yeni haftaya taşınırken, Asya borsalarında Orta Doğu'daki gerilimlerin oluşturduğu iyimserlikler gölgeleniyor.
Bölgede, Hong Kong hariç satıcılı bir görünüm öne çıkarken, Japonya ve Çin'de açıklanan makroekonomik veriler de bu seyirde etkili oldu.
Bugün açıklanan verilere göre, Japonya'da haziran ayı nihai imalat sanayi PMI verisi 54,5 ile önceki aya göre bir miktar azalsa da güçlü seyrini korudu. Bu veri, ekonomik aktivitenin güçlü kaldığına ve fiyat baskılarının devam edebileceğine işaret ediyor.
Bu durum, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) para politikasını ilave sıkılaştırabileceğine yönelik endişeleri artırdı.
Çin'de ise imalat sanayi PMI 50,9 ile beklentilerin altında kalarak, Çin ekonomisinin büyümesine yönelik soru işaretlerini artırdı. Geçen hafta yapay zeka bağlantılı teknoloji hisselerinde görülen satışlar yeni haftaya da taşındı. Yarı iletken ağırlıklı Güney Kore borsasındaki sert düşüş dikkat çekti. Güney Kore'de yapay zeka bellek çipi üreticisi SK Hynix'in hisseleri yüzde 8, Samsung Electronics'in hisseleri ise yüzde 8,4 geriledi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 düşerken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yatay seyrediyor.
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,24 değer kazanarak 13.458,10 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat, dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,17 yükseldi.
Yurt içinde bugün açıklanacak temmuz ayı enflasyon verisi yatırımcıların odağında bulunuyor. Ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) temmuzda yüzde 1,82 artacağını tahmin ediyor.
Dolar/TL, cuma gününü 47,5130'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,5410'dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde enflasyon ve imalat sanayi PMI verilerinin, yurt dışında ise dünya genelinde PMI verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.300 ve 13.200 puanın destek, 13.600 ve 13.700 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.
