Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ile birlikte düzenlediği basın toplantısında, ağustos ayı dış ticaret rakamlarını açıkladı.
Bakan Bolat, Türkiye ekonomisinin yılın ikinci çeyreğinden itibaren hızlandığını ve bu durumun başta ihracat olmak üzere birçok makro ekonomik veride kendini gösterdiğini belirtti. Ülkenin ikinci çeyrekte yüzde 2,3, yılın ilk yarısı itibarıyla da yüzde 2,5 büyümeye ulaştığını ifade etti.
Mili gelirin yılın ilk yarısında 1 trilyon 706 milyar doları aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktığını söyleyen Bolat, ikinci çeyrekteki büyümenin 0,6 puanının net mal ve hizmet ihracatından kaynaklandığını vurguladı.
İhracatta nisan ayından itibaren başlayan yükseliş ivmesinin ekonomik büyümeyi ve istihdamı desteklediğini kaydeden Bolat, "Ekonomimiz, ikinci çeyrekte birinci çeyreğe kıyasla yüzde 1 büyüdü; bunun içinde de yüzde 1,6 puanlık net mal ve hizmetler ihracatının katkısı olmuştur." dedi.
Güven endekslerinde kayda değer artışlar yaşandığını belirten Bolat, Türkiye'nin CDS priminin 2 Eylül itibarıyla son 5 ayın en düşük rakamı olan 217,5 seviyesine gerilediğini, bu gelişmelerin ekonomi açısından sevindirici olduğunu ifade etti. Küresel ekonomideki zorluklar ve jeopolitik risklerin enerji ve ham madde fiyatlarına olumsuz yansımalarına rağmen Türkiye'nin istikrarlı ve güvenilir bir ortamda emin adımlarla ilerlemeye devam ettiğini söyledi.
Ağustos ayı ihracat rakamlarına ilişkin bilgi veren Bolat, "Ağustosta ihracatımız, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,1 artışla 23,5 milyar dolara ulaştı. Böylece en yüksek ağustos ayı ihracatına erişmiş olduk. Bu, nisan ve haziran aylarındaki artışlardan sonraki en yüksek üçüncü artış oranıdır. Batıda ağustos ayı tatil ayı olarak nitelendirilmesine rağmen bu artış gerçekten büyük bir başarı. Buradaki artış, 1 milyar 766 milyon dolardır." dedi. Ocak-ağustos döneminde ihracatın 185 milyar dolarla rekor kırdığını, ağustosta yıllıklandırılmış ihracatın ise 280,3 milyar dolarla Cumhuriyet tarihinin en yükseği olduğunu kaydetti.
Bu yıl ihracatta ulaşılması beklenen hedefin 282 milyar dolar olduğunu ve bu hedefe ulaşmak için sadece 1,7 milyar dolar kaldığını vurgulayan Bolat, son bir yılda ihracattaki değer artışının 11 milyar 235 milyon dolar olduğunu belirtti.
Hizmetler ihracatının ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış olarak tahmini 125 milyar dolara yükseldiğini ifade eden Bolat, "Ocak ayındaki 122,5 milyar dolara kıyasla 2,5 milyar dolarlık bir artışımız var. Yıl sonunda hedefimiz 128 milyar dolar." dedi. Turizm, taşımacılık, eğitim, sağlık, danışmanlık, bilişim, film ve fuarcılık gibi tüm hizmet sektörlerinin başarıyla çalıştığını da ekledi.
Yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatı toplamında 405,3 milyar dolara ulaşıldığını belirten Bolat, geçen yıl bu rakamın 396 milyar dolar olduğunu, mal ve hizmet ihracatı hedefinin 410 milyar dolar olduğunu kaydetti.
Ağustosta ve yılın ilk 8 ayında 27 sektörün 17'sinde ihracat artışı yaşandığını ifade eden Bolat, "Hazır giyim ve konfeksiyon çok önemli bir sektörümüz. Orada azalış trendi devam etti. Ancak bu sene hazır giyimde başa baş ya da artıya geçeceğiz. Siparişler Türkiye'ye dönmeye başladı." dedi.
Emek yoğun sektörlerden deri ve ayakkabıda da performansın iyileşmekte olduğunu belirten Bolat, elektrik, elektronik, makine, demir-çelik, çimento, savunma ve havacılık sanayisi, iklimlendirme, madencilik, yaş meyve sebze, kuru meyve ve su ürünlerinde Türkiye'nin iyiye gittiğini söyledi.
Yılın 8 ayında ihracatta en çok artış gösteren ülkenin ABD olduğunu, bunu sırasıyla Çin, İsviçre, Mısır ve Libya'nın izlediğini belirten Bolat, en çok azalış gösteren ülkelerin ise Yunanistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak olduğunu anlattı. Irak'a ihracatta yılın ilk aylarında azalış olduğunu hatırlatan Bolat, bu durumun Körfez Savaşı nedeniyle yaşandığını ve Nisan ayından itibaren toparlanma sürecine girdiğini aktardı.
Son 40 ayın 29'unda aylık ihracat artışı yaşandığını vurgulayan Bolat, bu sürecin 22 ayında aylık ihracat rekoru kırıldığını, bu yılın 8 ayının 5'inde aylık ihracat yükselişi ve 4'ünde aylık rekor olduğunu ifade etti. Özellikle nisan, haziran, temmuz ve ağustos aylarında art arda aylık ihracat rekorları kırdıklarını belirtti.
Avrupa Birliği'nin Türkiye'nin ihracatından yüzde 43 pay aldığını, ocak-ağustos döneminde AB'ye ihracatta yüzde 1,8'lik artış olduğunu dile getiren Bolat, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ülkelerine ihracat artışının yüzde 1,7, OECD genelinde yüzde 3,2, Çin'e yüzde 39, ABD'ye ise 1,2 milyar dolarlık artış yaşandığını aktardı.
Tarım sektöründe ihracatın 24 milyar dolar, sanayide 132,5 milyar dolar, madencilikte ise 4,7 milyar dolar olduğunu belirten Bolat, "İhracatımızda özellikle ham madde ve ara mallarda 6,3 milyar dolar ihracat artışı sağladık. Tüketim ürünleri ihracatımızda 600 milyon dolar eksilme var. Yatırım malları ihracatımızda ise 1,7 milyar dolarlık bir artış söz konusu." dedi. Orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünler ihracatının yıllıklandırılmış 116 milyar dolara yükseldiğini, bunun toplam ihracatın yüzde 43,5'ini oluşturduğunu ifade etti.
İthalatın ağustosta yıllık bazda yüzde 10,5 artışla 28,7 milyar dolara ulaştığını anlatan Bolat, net artışın ise 2,7 milyar dolar olduğunu belirtti. "950 milyon dolarlık açığımızda bir artış oldu. Bunun sebebi, savaş şartları nedeniyle petroldeki ve doğal gazdaki büyük artışların ithalat faturasını artırması." dedi.
Ocak-ağustos döneminde ithalatı en çok azalan ürünlerin motorlu kara taşıtları, kıymetli ve yarı kıymetli taşlar, kakao, hava ve uzay taşıtları ile tekstil ve iplik olduğunu aktaran Bolat, en çok artış gösteren ürünlerin ise mineral yakıtlar, elektrikli makine ve cihazlar olduğunu ifade etti.
Tüketim ürünlerindeki ithalatın yılın 8 ayında 2,6 milyar dolar azaldığını vurgulayan Bolat, ham madde ve ara mal ithalatının yaklaşık 14,3 milyar dolar yükseldiğini belirtti. Bunun sebebinin başta ham maddeler, maden, tarım emtiyaları ve yağlar, petrol, doğal gaz gibi ürünler olduğunu söyledi.
İthalatta en çok azalış gösteren ülkelerin Rusya, Almanya, Birleşik Arap Emirlikleri, Fransa ve İsviçre olduğunu bildirirken, en çok artış gösteren ülkelerin ise Çin, ABD, Brezilya, Kazakistan ve Mısır olduğunu ifade etti.
Ağustos ayındaki dış ticaret açığına dikkat çeken Bolat, "Dış açığımız ağustosta 5,2 milyar dolar oldu. Bu oldukça mütevazı bir açık. 8 aylık ihracatın ithalatı karşılama oranı ağustos itibarıyla yaklaşık yüzde 81,8, yıllıklandırılmış ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 74,1'dir." dedi.
- Bakan Bolat, hizmet ticaretinin geçen yıl 122,6 milyar dolar olduğunu, ağustos itibarıyla ihracatın yıllık bazda 125 milyar dolara ulaştığını tahmin ettiklerini söyledi. Cari işlemler açığının Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYH) oranının çeyrek sonunda son 24 yıllık ortalama olan yüzde 3,4'ün altında, haziran sonunda ise yüzde 2,3 seviyesinde tutulduğunu ifade etti.
İhracat reeskont kredisi faiz oranlarının hesaplanmasında değişiklik yapıldığını hatırlatan Bolat, "Reeskont kredisi günlük limitini Sayın Cumhurbaşkanımız 5 milyar liraya çıkardı. Döviz dönüşüm desteği 1 Ağustos'tan 31 Ocak'a kadar uzatıldı." dedi. Ayrıca, yeni bir modelin 1 Ekim'de uygulanmaya başlayacağını belirtti.
Ticaret diplomasisi faaliyetlerine de değinen Bolat, "Geçen hafta Suriye'den döndük. Katar Dış Ticaret Bakanı bir hafta önce misafirimizdi. Katar hükümeti, Türkiye'den başlayıp Suriye, Sudan ve Körfez'e uzanan bir ulaştırma ve transit koridorunun işlemesi konusunda çok istekliler." dedi.
Bolat, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle Türkiye'nin bölge için daha önemli bir transit geçiş noktası haline geldiğine dikkat çekerek, Körfez'in ihtiyaçlarının karşılanabildiğini sözlerine ekledi.
