İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi ve Tıbbi Araştırma Konseyi Moleküler Biyoloji Laboratuvarı bünyesindeki araştırmacılar, erkek meyve sineğinin beynindeki 124 milyon sinir hücresi bağlantısını haritaladı.
İki yıl önce tamamlanan dişi sinek beyni haritasıyla birleştirilen bu çalışma, iki cinsiyet arasındaki nörolojik farkları tüm detaylarıyla gözler önüne serdi. Bilim insanları, bu gelişmeyi evreni daha iyi anlamayı sağlayan güçlü bir teleskobun icadına benzetiyor; genlerin beynin yapısını ve canlıların davranışlarını nasıl yönlendirdiğine dair en büyük biyolojik sorulardan birine yanıt bulduklarını vurguluyor.
Yapılan incelemeler, dişi ve erkek sineklerin beyin hücrelerinin yüzde 95 oranında ortak olduğunu gösteriyor. Ancak kalan yüzde 5'lik devre farkı, canlıların davranışlarında belirgin değişikliklere yol açıyor. Erkek sineklerin çiftleşme sürecinde dişiyi takip etmesini sağlayan görme devreleri, agresif dövüş davranışlarını yöneten bağlantılar ve kanatlarını titreterek çıkardıkları çiftleşme melodisini kontrol eden nörolojik yapılar, bu küçük farkın sonucunda ortaya çıkıyor. Araştırmacılar, iki temel genin yönettiği bu davranışların beyindeki fiziksel bağlantılarına dair ilk kez gözlemleme imkânı buldu.
Bilim dünyası, bu araştırmanın kadın ve erkek arasındaki davranış farklılıklarını açıklamayı hedeflemediğini, insan davranışlarının çok daha karmaşık dinamiklere dayandığını vurguluyor. Çalışmanın asıl kazanımı, genetik farklılıkların beyin kablolamasını ve buna bağlı davranış kalıplarını nasıl doğrudan etkilediğinin prensiplerini ortaya koyması olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, bu mekanizmanın çözülmesinin insanlardaki gen varyantlarıyla ilişkili otizm spektrum bozukluğu ve şizofreni gibi nörogelişimsel ve psikiyatrik durumların kökenlerini aydınlatmada kritik bir rol oynayacağına inanıyor.
Bir toplu iğne başı büyüklüğünde olmasına rağmen günümüzün süper bilgisayarlarından daha verimli çalışan sinek beyni, teknoloji dünyasına da yeni ufuklar sunuyor. Canlı beyninin olağanüstü enerji verimliliği ve problem çözme kapasitesinin çözümlenmesi, biyolojiden esinlenen daha gelişmiş yeni nesil yapay zeka ve işlemci sistemlerinin tasarlanmasına zemin hazırlıyor.
Bilim insanları, genlerden beyin devrelerine uzanan bu yeni yol haritasının hem tıpta hem de hesaplamalı teknolojilerde yeni bir dönemin kapısını aralayacağını ifade ediyor.
Cambridge Üniversitesi'ndeki bilim insanları, erkek ve dişi meyve sineklerinin beyinlerindeki tüm sinir hücresi bağlantılarını kıyaslayarak genlerin beyni ve davranışları nasıl şekillendirdiğini ilk kez somut biçimde ortaya koydu.
Küçük devre farkları büyük davranış değişikliklerine yol açıyor.
Otizm ve şizofreni araştırmalarına ışık tutacak.
Yapay zeka ve biyolojik ilham.
