Peru'nun güneyindeki Apurímac bölgesinde, Las Bambas bakır madeni projesi kapsamında, 1.600 kişilik topluluğa sıfırdan Nueva Fuerabamba şehri inşa edildi. Ancak, bu dev yatırımın tamamlanamaması, çeşitli sorunları ve nedenlerini gündeme getiriyor.
Las Bambas, dünyanın en büyük bakır yataklarından birine sahip olup, küresel bakır üretiminin yaklaşık %2'sini karşılamaktadır. Bu devasa madenin geliştirilmesi sürecinde, Ferrobamba maden yatağının Fuerabamba yerel topluluğuna ait arazilerde bulunması nedeniyle, bölge sakinlerinin taşınması gündeme gelmiştir. Bu durum, maden tesislerinin kurulabilmesi için taraflar arasında anlaşmazlıklara yol açmıştır.
Maden şirketi, topluluk üyelerinin nakledilmesi için yeni bir yerleşim yeri inşa edilmesini kararlaştırmıştır. Cotabambas eyaletine bağlı Challhuahuacho ilçesinde, Chila ve Choaquere toplulukları arasındaki alanda kurulan Nueva Fuerabamba'nın inşaatı 2010 yılında başlamış ve 2011-2014 yılları arasında tamamlanmıştır. Proje kapsamında, yedi farklı modelde 441 konut inşa edilmiş ve bu konutlara ek olarak eğitim merkezleri, sağlık kuruluşları, pazar yerleri, toplum merkezleri, kiliseler, yeşil alanlar ve yaşlı bakım tesisleri gibi kamu altyapısı da entegre edilmiştir.
Yaklaşık 1.600 kişiden oluşan 507 aileyi kapsayan bu yeniden yerleşim sürecinde, konutlar, araziler, kamu altyapısı ve eğitim, sağlık ile gelir getirici programlar topluluğa sunulan tazminat paketinde yer almıştır. Ancak, bu süreçle birlikte bölge sakinleri, yeni bir kentsel çevreye uyum sağlama ve sosyoekonomik faaliyetlerini yeni alana göre düzenleme konusunda zorluklar yaşamışlardır.
Araştırmacı medya kuruluşu OjoPublico'nun 2022 tarihli haberine göre, Fuerabamba topluluğu üyeleri, verilen taahhütlerin tam olarak yerine getirilmediğini belirterek, maden projesi sahasındaki eski topraklarına geri dönmüşlerdir. Madenci şirket ise yapılan sözleşmelerdeki yükümlülüklerin büyük bölümünün karşılandığını beyan etmiş, ancak taraflar arasındaki anlaşmazlıklar devam etmektedir.
Bu durum, büyük ölçekli madencilik projelerinin yerel topluluklar üzerindeki etkilerini ve bu projelerin sürdürülebilirliğini sorgulamaktadır. Toplulukların kültürel ve ekonomik yapılarının korunması, tazminatların adil ve yeterli olması, ve verilen taahhütlerin yerine getirilmesi, bu tür projelerin başarısı için kritik öneme sahiptir.
