Türkiye’nin hem Ukrayna hem de Rusya ile diyalog kanallarını açık tuttuğunu belirten Erich Vad, Ankara’nın bu dengeli konumu sayesinde gelecekte yapılabilecek barış görüşmelerinde önemli bir rol üstlenebileceğini ifade etti.
Ukrayna savaşının başlangıcında Rusya ve Ukrayna heyetleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilen görüşmeleri hatırlatan Vad, Türkiye’nin çatışmanın ilk döneminden itibaren yapıcı bir politika izlediğini vurguladı.
Türkiye’nin bir yandan Ukrayna’ya askerî yardım sağlarken diğer yandan Moskova ile temaslarını sürdürdüğüne dikkat çeken Vad, sözlerine şöyle devam etti: "Türkiye bu çatışmada çok güçlü bir konumda. Bir yandan Ukrayna’ya modern Türk insansız hava araçları gibi askerî araçlar ihraç ediyor, diğer yandan Moskova ile diyalog kanallarını açık tutuyor. Türkiye’nin gelecekteki barış görüşmelerinde çok önemli bir rol oynayacağından eminim.”
ABD’nin Ukrayna savaşına ilişkin izleyeceği politikanın gelecekte belirleyici olabileceğini dile getiren Vad, Washington ile Moskova arasındaki temasların yeniden müzakere zemini oluşturabileceğini belirtti.
Türkiye’nin NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip olduğuna ve Karadeniz’e geçişi kontrol ettiğine dikkat çeken Vad, Ankara’nın ittifak açısından stratejik öneminin son yıllarda daha da arttığını vurguladı.
Türkiye’nin Rusya, Orta Asya ve Orta Doğu arasındaki jeopolitik konumunun Batı için vazgeçilmez olduğunu belirten Vad, “Türkiye, NATO açısından son derece önemli bir stratejik konuma sahip. Bu gerçek görmezden gelinemez. Türkiye, NATO’nun en güçlü ikinci ordusuna sahip. Jeopolitik açıdan Rusya, Orta Asya ve Orta Doğu bakımından Batı’nın çok önemli bir köprübaşıdır.” dedi.
Orta Asya’da Rusya ile Çin arasında yaşanan nüfuz mücadelesine de dikkat çeken Vad, Türkiye’nin İpek Yolu güzergâhı ve Türk devletleriyle geliştirdiği ilişkiler sayesinde bu bölgede giderek daha önemli bir aktör hâline geldiğini söyledi.
Türkiye’nin dış politika ve güvenlik alanındaki öneminin Alman kamuoyunda yeterince anlaşılmadığını savunan Vad, “Türkiye’nin dış politika ve jeostrateji bakımından önemi çok büyük. Bu durum Alman kamuoyunda fazlasıyla küçümseniyor. Stratejik meseleler, Almanya ile Türkiye arasındaki ilişkiler açısından son derece önemlidir.” ifadelerini kullandı.
ABD’nin küresel güvenlik politikasındaki önceliklerini Hint-Pasifik bölgesine kaydırdığını belirten Vad, Avrupa ülkelerinin bundan sonraki dönemde kendi güvenlikleri için daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda kalacağını söyledi.
NATO içinde bir “Avrupalılaşma” sürecinin yaşanabileceğine dikkat çeken Vad, böyle bir senaryoda Türkiye’nin Avrupa güvenliğindeki rolünün daha da artacağını ifade etti.
“Avrupa stratejik açıdan daha özerk olmaya karar verirse Türkiye ile yakın iş birliği yapmak zorunda kalacaktır.” diyen Vad, Türkiye’nin de Avrupa ile birlikte bölgesel güvenliğin şekillendirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.
Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye karşı daha açık ve gerçekçi bir politika izlemesi gerektiğini söyleyen Vad, Türkiye’nin Avrupa açısından taşıdığı önemin Ukrayna ile kıyaslandığında göz ardı edilemeyeceğini vurguladı.
Vad, buna karşın Ukrayna’nın üyeliği konusunda sergilenen yaklaşımın Türkiye’ye yönelik politikayla karşılaştırılması gerektiğini ifade etti. “Türkiye, Avrupa açısından en az Ukrayna kadar önemli, hatta belki Ukrayna’dan daha önemli bir ortaktır. Güvenlik politikası alanı da dâhil olmak üzere Türkiye ile yakın bir iş birliği kurulmalıdır.” dedi.
Vad, Almanya ile ABD arasındaki ilişkilerin mevcut durumda olması gereken seviyede bulunmadığını belirtti. Berlin’in hem Washington hem de Moskova ile sağlıklı iletişim kanallarına ihtiyaç duyduğunu ifade eden Vad, Almanya’nın Rusya ile diyaloğu tamamen kesmesini eleştirdi.
ABD ve Rusya’nın istihbarat teşkilatları ile askerî makamları arasında iletişimin sürdüğünü hatırlatan Vad, Avrupa ülkelerinin Moskova ile konuşmayı reddetmesinin doğru bir yaklaşım olmadığını savundu.
Ukrayna savaşının askerî yöntemlerle sona erdirilemeyeceğini belirten Vad, “Er ya da geç müzakere etmek zorunda kalacağız. Aksi hâlde gerilimi daha da tırmandırır ve sonunda Avrupa’da daha büyük bir savaşa sürükleniriz.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Ukrayna ve Rusya ile iletişimini sürdürmesini doğru bulduğunu belirten Vad, Almanya’nın da benzer şekilde daha dengeli bir politika izleyebileceğini söyledi. Yaptırımlar ve askerî baskı yoluyla Rusya’nın politika değiştirmeye zorlanmasının beklenen sonucu vermediğini savunan Vad, iletişim kanallarının kapatılmasının gerilimi daha da artırabileceği uyarısında bulundu.
Ankara ile Moskova arasındaki temasların Avrupa güvenliği açısından da kullanılabileceğini söyleyen Vad, Türkiye’nin olası bir tırmanmanın önlenmesine katkı sağlayabilecek ülkelerden biri olduğunu ifade etti.
Türk dış politikasının ulusal çıkarlar doğrultusunda şekillendirildiğini belirten Vad, bu yaklaşımın gerçekçi ve akılcı olduğunu söyledi. Alman dış politikasının ise daha gerçekçi bir çizgiye ihtiyaç duyduğunu savunan Vad, Berlin’in yalnızca başka ülkelerin beklentilerine göre değil, Almanya ve Avrupa’nın çıkarlarını merkeze alarak hareket etmesi gerektiğini dile getirdi.
Vad, “Türk dış politikası pragmatik ve reel politikaya dayalıdır. Almanya bu konuda Türkiye’den çok şey öğrenebilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Rusya ile konuşmanın ahlaki bir sorun gibi gösterilmesini eleştiren Vad, uluslararası ilişkilerde sonuç alınabilmesi için farklı taraflarla diyalog kurulmasının zorunlu olduğunu söyledi.
Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayiinde gösterdiği ilerlemeyi de değerlendiren Vad, Türk savunma sanayiinin ulaştığı seviyenin Avrupa için örnek oluşturduğunu belirtti. Türkiye’nin modern silah sistemleri geliştirdiğini, dünyanın farklı bölgelerinde savunma ortaklıkları kurduğunu ve yeni nesil savaş uçağı projesini ilerlettiğini kaydeden Vad, “Türkiye, savunma sanayii alanında Avrupa için örnek teşkil ediyor. En modern silah sistemlerine sahip. Dünyanın her yerinde iş birliği ortakları var ve geliştirip ürettiği teknolojiler son derece ileri düzeyde. Almanya’nın bu seviyenin çok gerisinde olduğunu söylemeliyim.” dedi.
Vad, Almanya’nın Avrupa’nın en güçlü ordusunu kurma hedefinin gerçekleştirilebilmesi için Berlin yönetiminin savunma sanayii ve askerî kapasite alanında daha fazla çalışma yapması gerektiğini sözlerine ekledi.
