NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevi, evrende daha önce benzerine rastlanmamış gizemli nesneler tespit etti.
Bu yeni yapılar, kompakt ikili sistemler sınıfına giriyor ve çevrelerindeki yıldızlardan gaz çekerken çok düşük enerjili X-ışınları yaymaları ve yoğun miktarda morötesi ışık saçmalarıyla bilinen diğer örneklerden ayrılıyor. Alabama Üniversitesi'nden Mustafa Muhibullah liderliğindeki araştırma ekibi, daha önce bu şekilde davranan bir nesne grubuyla karşılaşmadıklarını belirtti.
Karadelikler, nötron yıldızları ve beyaz cüceler gibi ölen yıldızların kalıntıları olan kompakt nesneler, güçlü yerçekimleri sayesinde yörüngelerindeki komşu yıldızların gaz katmanlarını kendilerine çekiyor. Normalde bu süreçte gazın süper ısınması nedeniyle yüksek enerjili X-ışınları açığa çıkarken, yeni keşfedilen bu kaynaklar çok zayıf X-ışını yaydıkları için "aşırı yumuşak X-ışını kaynakları" olarak adlandırılıyor.
Bilim insanları, bu düşük enerjili ışınların devasa miktarda morötesi ışık yayan nesnelerin bir sızıntısı olabileceğini düşünüyor. Yıldızlararası gaz ve toz bulutları morötesi ışığı emdiği için bu nesnelerin tespiti oldukça zor olabiliyor. Galaksimizin düzlemindeki bu engeller nedeniyle Samanyolu'nda henüz bu tür kaynaklara rastlanmamış olsa da, evrende gizlenmiş çok sayıda benzer nesne olabileceği tahmin ediliyor.
Keşfedilen yeni nesnelerin, evrendeki gazların iyonlaşması ve Ia tipi süpernova patlamalarının gizemi olmak üzere iki büyük astrofizik sırrını çözebileceği öngörülüyor. Evrendeki gazların iyonlaşmasını tek başına büyük sıcak yıldızların açıklayamadığı bilinirken, bu yeni kaynakların uzaya saldığı yoğun morötesi ışığın bu duruma açıklık getirebileceği ifade ediliyor.
Ayrıca, yıldız oluşum süreçlerini dengede tuttuğu düşünülen bu sistemlerin, beyaz cücelerin patlamadan önceki son evrelerini anlamada da kilit rol oynayabileceği belirtiliyor. Evrensel genişleme hızını ve karanlık enerjiyi ölçmek için standart belirteçler olarak kullanılan Ia süpernova patlamalarının tetiklenme mekanizmalarını netleştirmesi beklenen bu araştırma, uzayın evrimine dair önemli ipuçları sunuyor. Çalışmanın sonuçları 9 Eylül'de Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.
Chandra uzay teleskobu, daha önce hiç rastlanmayan ve zayıf X-ışınları yayarken yüksek miktarda morötesi ışık saçan yeni bir kompakt ikili yıldız türü keşfetti.
Düşük enerjili X-ışınları ve morötesi sırrı, iki büyük kozmik gizemin çözülmesine ışık tutabilir. 🌌✨
