Brezilya ile Paraguay sınırındaki Itaipú Hidroelektrik Santrali'nde, yoğun yağışların ardından baraj gölüne giren su miktarı belirgin şekilde arttı. Bunun üzerine dolusavak kapaklarından biri açılarak fazla su kontrollü biçimde Paraná Nehri'ne bırakılmaya başlandı.
İlk aşamada saniyede 1.735 metreküp su tahliye edildi. Itaipú Operasyon Müdürü Silver Guerrero, mevcut koşulların sürmesi halinde tahliyenin yaklaşık 10 gün devam edebileceğini açıkladı. Bölgede nehrin seviyesi yakından takip edilirken, suyun aşağı kesimlere ulaşmasıyla yaşanabilecek değişiklikler de izleniyor.
Kapakların açılmasının arkasında Paraná havzasında etkili olan yağışlar bulunuyor. Barajı besleyen nehirlerden gelen suyun artmasıyla rezervuar seviyesinin kontrol altında tutulması gerekti. Yetkililer bölgede etkisini göstermeye başlayan El Niño’nun da daha nemli koşullarda rol oynadığını belirtiyor.
Itaipú’nun çalışma biçimi de tahliyeyi gerekli hale getiren etkenlerden biri. Tesis, büyük miktarda suyu uzun süre depolamak üzere tasarlanmış klasik rezervuarlı barajlardan farklı olarak nispeten sınırlı depolama kapasitesine sahip. Bu nedenle gelen su elektrik üretiminde kullanılabilecek ve rezervuarda tutulabilecek miktarı aştığında fazlasının dolusavaktan bırakılması gerekiyor.
Tahliye miktarı da koşullara göre değiştiriliyor. 13 Eylül’de saniyede 1.735 metreküp seviyesinde başlayan boşaltım, 15 Eylül’de yaklaşık 2.800 metreküpe çıktı. Itaipú’da üç ayrı dolusavak kanalı bulunuyor ve ihtiyaç duyulan su miktarına göre bunlardan biri veya birkaçı kullanılabiliyor.
Barajdan çıkan su doğrudan Paraná Nehri’ne karıştığı için gözler şimdi nehrin aşağı kesimlerine çevrildi. Özellikle Paraguay, Brezilya ve Arjantin tarafındaki kıyı bölgelerinde su seviyeleri düzenli olarak ölçülüyor.
13 Eylül öncesindeki ölçümlerde Dostluk Köprüsü çevresindeki Paraná seviyesi 106,82 metre olarak kaydedilmiş ve durum “taşkına yakın” kategorisinde değerlendirilmişti. Buna rağmen o aşamada evlerde veya altyapıda herhangi bir hasar bildirilmedi.
Yetkililer tahliyeyi kontrollü biçimde sürdürerek nehir kıyısındaki yerleşimlerde taşkın riskini artırmayacak bir denge sağlamaya çalışıyor. Arjantin Ulusal Su Enstitüsü’nden uzmanlar da Itaipú’daki kapakların açılmasının tek başına bir sel tehlikesi anlamına gelmediğini, asıl tablonun havzanın tamamındaki yağış ve nehir akışına bağlı olduğunu belirtiyor.
Itaipú bu süreçte elektrik üretimini de durdurmadı. Paraguay ve Brezilya’nın enerji ihtiyacını karşılamaya devam eden dev tesiste, baraja gelen su normale dönene kadar kontrollü tahliye ve nehir seviyelerinin takibi birlikte sürdürülecek.
