Türkiye’nin beşinci büyük doğal gölü İznik Gölü’nde kıyıdan çekilme 200 metreye yaklaşmış durumda. Uzmanlar, göldeki su kaybının bir mevsimlik yağışla giderilemeyeceğini vurguluyor.
İznik Gölü’nde su seviyesindeki düşüş devam ediyor. Kasım 2024’te kıyıdan yaklaşık 150 metre çekilen gölde, bu mesafe günümüzde 200 metreye yaklaşırken, geçmişte büyük yolcu gemilerinin yanaştığı iskeleler karada kalmış durumda.
BÜYÜK GEMİLERİN YANAŞTIĞI İSKELE KARADA KALDI
Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından 2015-2018 yılları arasında Orhangazi ile İznik ilçe merkezleri arasında işletilen Akşemseddin gemisinin kullandığı Orhangazi İskelesi, su seviyesindeki düşüş nedeniyle gölden metrelerce uzakta kalmıştır. Yağışların ardından bölgedeki barajlarda su seviyesi yükselmesine rağmen, İznik Gölü’nde aynı toparlanma gerçekleşmedi. Göldeki çekilmeyle birlikte daha önce su altında bulunan bazı arkeolojik yapılar da görünür hale geldi.
GÖL NEDEN BU KADAR HIZLI ÇEKİLİYOR?
Bursa Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Efsun Dindar, yoğun sanayileşme, tarımsal faaliyetler ve iklim değişikliğine bağlı kuraklığın gölün su bütçesini olumsuz etkilediğini belirtti.
– Dindar, havzayı besleyen derelerin taşıma kapasitesinin düştüğünü,
– Yer altı su rezervlerindeki azalmanın da gölün yeterince beslenmesini engellediğini ifade etti.
– Mevcut yağışların su bütçesindeki açığı kapatmaya yetmediğini kaydetti.
BALIK POPÜLASYONUNDA CİDDİ AZALMA
Orhangazi Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Zelkif Bektaş, göldeki su kaybının balıkçılığı da doğrudan etkilediğini söyledi. Bektaş, yaklaşık 200 metrelik çekilmenin yanı sıra balık popülasyonunda ciddi bir azalma yaşandığını belirtti.
– Tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan gübre ve ilaç kalıntılarının sazlıklarda biriktiğini ifade eden Bektaş,
– Yavru balıkların bu alanlarda yaşayamadığını aktardı.
– Geçmişte günlük 2 ton balık tuttuğunu ve 6 yıl boyunca Irak’a balık ihraç ettiğini belirten Bektaş, her 4 günde bir tır doldurduklarını söyledi.
BİR MEVSİMLİK YAĞIŞ YETERLİ OLACAK MI?
Prof. Dr. Dindar, İznik Gölü’ndeki sorunun yalnızca yağış miktarıyla sınırlı olmadığını belirtti. Gölü besleyen yüzey ve yer altı su kaynaklarındaki azalmanın yanı sıra tarım ve sanayideki su kullanımının da su bütçesi üzerinde etkili olduğunu ifade etti. 2027’de devreye girecek yeni 5 yıllık eylem planı kapsamında tarım ve sanayide su kullanımına yönelik tedbirlerin artırılması gerektiğini vurgulayan Dindar, göldeki kaybın bir mevsimlik yağışla giderilemeyeceğini belirtti.
İZNİK GÖLÜ İÇİN YENİ TEDBİRLER GÜNDEMDE
Göldeki çekilme yalnızca su miktarını değil, su kalitesi ve biyoçeşitliliği de etkiliyor. Uzmanlar, İznik Gölü’nün korunması için havza genelindeki su kullanımının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Yeni eylem planıyla özellikle tarım ve sanayide kullanılan suya yönelik önlemlerin artırılması hedefleniyor. İznik Gölü’ndeki su seviyesinin geleceği ise gölü besleyen kaynaklar ile havzadaki su tüketimi arasındaki dengeye bağlı olacak. 🌊🔍
