Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), Türk dili konuşan ülkeler arasında kapsamlı iş birliğini teşvik etmek amacıyla 3 Ekim 2009 tarihinde Azerbaycan'ın Nahçıvan şehrinde kuruldu. Kuruluşun temel amacı, üye ülkeler arasında siyasi dayanışmayı güçlendirmek, ekonomik ve kültürel iş birliğini geliştirmek ve bölgesel istikrarı sağlamaktır.
- TDT'nin kurucu üyeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'dir. Özbekistan, 15 Ekim 2019 tarihinde Bakü'de gerçekleştirilen Zirve sırasında tam üye olarak katılmıştır. Macaristan, 2018 yılında Kırgızistan'da düzenlenen Zirve'de gözlemci statüsü kazanmış; Türkmenistan, 12 Kasım 2021 tarihinde İstanbul'da düzenlenen Zirve'de gözlemci üye olarak kabul edilmiştir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ise 11 Kasım 2022 tarihinde Semerkand'da düzenlenen Zirve'de gözlemci üye statüsü almıştır.
TDT'nin merkezi İstanbul'da bulunmaktadır ve Genel Sekreterliği Kubanıçbek Ömüraliyev tarafından yürütülmektedir. Teşkilatın temel organları arasında Devlet Başkanları Konseyi, Dışişleri Bakanları Konseyi, Aksakallar Konseyi ve Sekretarya yer almaktadır. Ayrıca, Türk Akademisi, Türk Kültür ve Mirası Vakfı, TÜRKSOY ve TÜRKPA gibi bağlı ve ilişkili kurumlar da TDT'nin faaliyetlerini desteklemektedir.
- TDT, üye ülkeler arasında ortak tarih, kültür ve dil bağlarını güçlendirmeyi hedeflemektedir. Bu kapsamda, Türk İpek Yolu Projesi gibi ortak projelerle ekonomik iş birliğini artırmakta ve bölgesel istikrarı sağlamaya çalışmaktadır. Örneğin, 11 Eylül 2026 tarihinde Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen İçişleri Bakanları Toplantısı'nda, sınır aşan suçlarla mücadele için Interpol ve Europol benzeri "TÜRKPOL" adlı bir teşkilatın kurulması gündeme gelmiştir.
- TDT'nin 2026 yılı son çeyreğinde Ankara'da Zirve'yi düzenlemesi planlanmaktadır. Bu zirve ile Azerbaycan'dan Türkiye'ye geçecek olan dönem başkanlığı, Türk Devletleri Teşkilatı'nın Türk Dünyası'ndaki entegrasyon sürecinde yeni bir dönemin başlangıcını işaret edecektir.
