Çanakkale'nin Çan ilçesindeki 86 bin yıllık İnkaya Mağarası'nda yapılan kazı çalışmalarında, termal dronlarla 130 metre uzunluğunda ve 30 metre genişliğinde dev bir çakmaktaşı kütlesi tespit edildi. Bu keşif, Paleolitik Çağ insanlarının ham maddeye erişim kolaylığını ve alet üretimindeki davranışlarını anlamamıza önemli katkılar sunuyor.
İnkaya Mağarası, 2016 yılında Ankara Üniversitesi'nden bir ekip tarafından keşfedildi ve 2017-2020 yılları arasında uluslararası bir ekiple kazı çalışmaları yapıldı. 2021 yılından itibaren Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsüne alınan çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteğiyle sürdürülüyor.
Kazı Başkanı Prof. Dr. İsmail Özer, bu çakmaktaşı kütlesinin dünyada nadir örneklerden biri olduğunu belirterek, "Bu kütle, Paleolitik Çağ insanlarının doğrudan doğruya ham madde olarak kullandıkları kaynak ve aynı zamanda onların mağarasını da meydana getiriyor" dedi.
Mağara sakinlerinin ana ham madde kaynağının hemen yanı başlarında bulunması nedeniyle alet üretirken oldukça rahat davrandıkları ifade ediliyor. Prof. Dr. Özer, "Normal Neandertal davranışlarında ham maddeler çok uzak mesafelerden getirildiği için yontma taş aletler son parçasına kadar özenle kullanılır. Ancak İnkaya sakinleri kayalıklardan parçalar kopararak günlük ihtiyaçlarını karşılamış ve sonrasında bunları biraz da müsrifçe terk etmişler" şeklinde açıklamada bulundu.
Buzul dönemi insanlarının İnkaya Mağarası'nı tercih etmesindeki en büyük etkenlerden birinin etraftaki jeotermal kaynaklar olduğu vurgulanıyor. Sıcak su kaynaklarının o dönemde insanlar için eşsiz bir mikro klima ortamı yarattığı belirtiliyor.
Kazı çalışmalarının 10'uncu sezonuna ulaşıldığı ve önümüzdeki yıl tüm bulguları içeren kapsamlı bir monograf çalışmasının yayımlanmasının planlandığı ifade ediliyor.
