Armenistan'ın Orgov köyü yakınlarındaki Aragats Dağı'nın 1.711 metre yüksekliğindeki yamaçlarında, ROT-54 Radyo-Optik Teleskobu 2012 yılından bu yana atıl durumda bekliyor. 1975-1985 yılları arasında mühendis Paris Herouni tarafından inşa edilen bu teleskop, 54 metre çapındaki sabit ana çanağı ve 5 metre çapındaki hareketli ikincil aynasıyla dönemin en gelişmiş astronomik tesislerinden biriydi.
1986 yılında ilk gözlemini gerçekleştiren ROT-54, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1995-2010 yılları arasında Rusya Astronomi Akademisi ve Atina Ulusal Teknik Üniversitesi iş birliğiyle modernize edildi. Ancak 2012 yılında ikincil aynayı yönlendiren kontrol kolunda meydana gelen teknik bir arıza nedeniyle teleskop işlevini kaybetti. Bütçe yetersizliği nedeniyle gerekli onarımlar gerçekleştirilemedi ve cihaz tamamen durduruldu.
Tarihi ve bilimsel önemi nedeniyle 2002 yılında Ermenistan devleti tarafından resmi koruma altındaki anıtlar listesine alınan tesis için son yıllarda çeşitli girişimlerde bulunuldu. Paris Herouni'nin 2008'deki vefatının ardından projeyi devralan Prof. Dr. Arevik Sargsyan liderliğindeki girişimler ve 2018-2019 döneminde Avrupa VLBI (Çok Uzun Basit Çizgili İnterferometri) ağına katılım projeleri, idari değişiklikler ve kaynak yetersizliği sebebiyle nihai sonuca ulaşamadı.
Kafkas Dağları'nın yamaçlarında yer alan devasa metal yapı, 10 yılı aşkın süredir herhangi bir bilimsel gözlem yapılmaksızın atıl vaziyette durmaya devam ediyor. Ziyaretçilere, Sovyet döneminin bilimsel mirasını keşfetme fırsatı sunan bu teleskop, aynı zamanda bölgenin tarihi ve kültürel önemini de yansıtıyor.











































