Irak Başbakanı Ali Zeydi, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun ülkeden tamamen çekilmesinin ardından 1 Ekim 2026 tarihini "Egemenlik Günü" olarak ilan etti. Zeydi, bu tarihi, Irak'ın tam egemenliğinin ve silahların devlet kontrolüne alınmasının başlangıcı olarak nitelendirdi.
ABD'nin Irak'taki askeri varlığı, 2003 yılında Saddam Hüseyin yönetimini devirmek amacıyla başlayan işgal operasyonuyla başlamıştı. 2011 yılında sona eren bu varlık, 2014'te DEAŞ'la mücadele gerekçesiyle yeniden başlamıştı. Son ABD askerlerinin de 30 Eylül 2026 tarihinde ülkeden ayrılmasıyla, Irak hükümeti 1 Ekim'i "Egemenlik Günü" olarak ilan etti.
Zeydi, yaptığı açıklamada, uluslararası koalisyonun Irak'taki görev süresinin sona ermesini ve güçlerinin kara, hava ve deniz yoluyla tamamen ve nihai olarak ülkeden ayrılmasını "büyük bir ulusal başarı" olarak değerlendirdi. Ayrıca, 1 Ekim 2026 tarihinin, tam egemenliğin ve silahların devlet kontrolüne alınmasının başlangıcı olacağını belirtti.
Irak hükümeti, bundan sonraki süreçte devlet kontrolü dışındaki silahların da devlet denetimine alınmasını hedefliyor. Bu kapsamda hazırlanan yol haritasının 30 Haziran 2027'yi geçmemesi planlanıyor.
ABD ile Irak, Eylül 2024'te uluslararası koalisyonun Irak'taki askeri misyonunun sona erdirilmesi için iki aşamalı bir geçiş planı üzerinde anlaşmıştı. İlk aşamada Irak'taki askeri misyonun tamamlanması ve ikili güvenlik işbirliğine geçilmesi, ikinci aşamada ise Suriye'deki DEAŞ karşıtı operasyonlara Irak topraklarından destek verilmesinin sürdürülmesi öngörülmüştü.
ABD Başkanı Donald Trump, çekilmenin ardından 30 Eylül tarihinde yaptığı açıklamada, son Amerikan güçlerinin Irak'tan ayrıldığını duyurdu ve bu durumu "bataklığa düşmemize neden olan kötü kararların ardından uzun bir süre geçti" şeklinde ifade etti. Ayrıca, "Kalmak ya da gitmek arasında bir seçim yapma şansım vardı ve hiç şüphesiz Amerika'nın eve dönme zamanının geldiğini hissettim." değerlendirmesinde bulundu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da 30 Eylül'de Erbil Hava Üssü'nden ABD kuvvetleri ve teçhizatının çekilmesinin tamamlandığını ve Irak'taki "Inherent Resolve" Operasyonu'nun sona erdiğini açıkladı.
Bu gelişmeler, Irak'ın ulusal egemenliğini pekiştirme ve iç güvenliğini sağlama yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
