Namibya’daki Namib Çölü’nde yürütülen madencilik çalışmaları sırasında, 1533 yılında batan Portekiz ticaret gemisi Bom Jesus’a ait enkaz bulundu. Kumların altından çıkarılan batıkta 2.000’den fazla altın sikke, 17 ton bakır ve 105 adet fil dişi ele geçirildi.
Bom Jesus’un Keşfi
Namibya’nın Atlas Okyanusu kıyısındaki Namib Çölü’nde, madencilik çalışmaları sırasında tesadüfen bulunan ve 16. yüzyıla tarihlenen Portekiz ticaret gemisi Bom Jesus hakkındaki araştırmalar genişliyor. Denizden kilometrelerce uzakta, kumların altına gömülü halde keşfedilen batıktan çıkarılan tarihi eserler kamuoyuna sunuldu.
2008 yılında Namibyalı elmas madencilerinin kıyı şeridindeki 200 metrelik bir alanı boşaltmasıyla ortaya çıkan ve literatüre "Oranjemund Batığı" olarak geçen yapının, 1533 yılında batan Portekiz bandıralı Bom Jesus adlı gemi olduğu doğrulandı. Arkeolojik kazılarda, deniz kıyısından uzakta neredeyse bütünüyle korunmuş ahşap bir gemi gövdesi ile birlikte büyük bir ticari kargo gün yüzüne çıkarıldı. Excavation verilerine göre batıktan; 2.000’den fazla altın ve gümüş sikke, 17 ton ağırlığında 1.845 adet bakır külçe, Batı Afrika kökenli olduğu DNA testleriyle kanıtlanan 105 adet fil dişi çıktı.
Bom Jesus’un Tarihi
Tarihi kayıtlara göre Bom Jesus, 7 Mart 1533 tarihinde Portekiz Krallığı’nın kontrolünde Lizbon Limanı’ndan Hindistan’a gitmek üzere denize açıldı. Dönemin okyanus şartlarına uygun olarak inşa edilen carrack (kalyon) tipi geminin ana görevi, Asya'dan Avrupa'ya baharat ve değerli maden taşımaktı. Uzmanlar, geminin 1533 yılı içinde Namibya kıyılarında yakalandığı şiddetli bir fırtına sonucu karaya oturarak battığını tahmin ediyor. Yaklaşık 200 kişilik mürettebata sahip olduğu düşünülen geminin yakınlarında insan kalıntısına rastlanmadı. Mürettebatın akıbeti belirsizliğini koruyor.
Uluslararası Hukuk ve Hazine
Uluslararası hukuka göre enkaz üzerinde hak sahibi olan Portekiz hükümeti, keşfin ardından tüm haklarından Namibya lehine feragat etti. Hazine ve enkaz tamamen Namibya devletine devredildi.
Ağustos 2024 itibarıyla Oranjemund’daki Jasper House Müzesi, Bom Jesus koleksiyonu için kalıcı bir sergi alanı açarak eserleri ziyarete sundu. Namibya hükümetinin, bölgede ülkenin denizcilik tarihini sergileyecek daha geniş kapsamlı bir Ulusal Denizcilik Müzesi kurma projesi devam ediyor. 🏴☠️💰
