Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, TRT Haber özel röportajında gündeme dair soruları yanıtladı.
Bakan Bayraktar, "NATO Zirvesi'nin ardından Irak'a yaptığınız ziyaret sonrasında Irak Başbakanı'nın Ankara'ya gelerek Cumhurbaşkanımızla görüşmesi ve ardından Kerkük petrollerine ilişkin tarihi anlaşmanın imzalanması dikkat çekici. Bu konuda bazı detaylara hakimiz ama siz de 'kazan-kazan' dediniz. Türkiye tam olarak ne kazanacak?" sorusuna şu yanıtı verdi:
"Geçtiğimiz hafta Irak ile olan ilişkilerimiz yoğunlaştı ve imzalanan anlaşmalar artık hukuken anlam kazandı. Temmuz ayı, Irak ile ilişkiler açısından oldukça yoğundu. Bu ziyaret, dünya genelinde yaşanan büyük krizler göz önünde bulundurulduğunda kritik bir dönemde gerçekleşti. Hürmüz Boğazı gibi bölgelerde yaşanan çatışmalar, Rusya-Ukrayna savaşı gibi durumları göz önünde bulundurduğumuzda, yeni dönemde enerji altyapılarının hedef haline geldiğini görüyoruz.
Özellikle Karadeniz ve Akdeniz'deki sıkıntılar, Mısır LNG tesislerine yönelik saldırılar ve Hazar'daki gelişmeler, bu kritik dönemde İran ve Irak ile olan ilişkilerimizin önemini artırıyor. Kerkük konusu ise yaklaşık 2,5 yıldır üzerinde çalıştığımız bir mesele. Bunu kamuoyuna açıklamak için imzaların atılmasını bekledik, ancak çok uzun süredir üzerinde çalıştığımız bir projeydi.
Türkiye olarak enerjide dışa bağımlılığımızı azaltmamız gerekiyor. Bu nedenle yenilenebilir enerji başta olmak üzere doğalgaz, petrol ve maden kaynaklarımızı devreye almaya çalışıyoruz. Aynı zamanda edindiğimiz bu tecrübeyi yurt dışındaki projelerde de kullanmak için yeni bir aşamaya geçtik. Geçtiğimiz programda Türkiye'nin petrollerini günde 1 milyon varil üretecek bir şirkete dönüştürmek istediğimizi belirtmiştim. Bunun bir kısmını Türkiye'de, bir kısmını da yurtdışında üretmeyi hedefliyoruz.
Irak ve Kerkük anlaşması bu stratejinin bir parçası. Petrol boru hattı anlaşmaları ve diğer konular ise Irak ile Türkiye'yi stratejik olarak birbirine bağlayacak önemli adımlar. Bu projelerin her iki ülkeye de büyük faydası olacak, aynı zamanda bölge ve küresel enerji piyasalarına katkı sağlayacak."
"750 bin varillik günlük kapasiteden bahsediyorsunuz, bunun günlük kapasiteye kademeli olarak ulaşacağını söylediniz. Bir takvim var mı?" sorusuna Bakan Bayraktar şu şekilde yanıt verdi:
"750 bin varil konusu, bazı detaylarla iç içe geçmiş durumda. Kerkük anlaşması, İngiliz petrol şirketinin yaklaşık 100 yıldır faaliyet gösterdiği bir bölge. Biz de neredeyse 100 yıl sonra Kerkük'teki petrol sahalarına ortak oluyoruz. Orada bir Amerikalı ortağımız var. İngiltere, Amerika ve Türkiye'nin ortak olduğu büyük bir petrol rezervine sahibiz. Tahminlere göre 3 milyar varillik bir petrol rezervi bulunuyor. Bu da yaklaşık 250 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklük anlamına geliyor. Günlük üretimin 1,2 milyon varillere çıkabileceği bir potansiyele sahibiz ve dünyanın en iyi şirketleriyle Türkiye Petrolleri burada ortak bir şekilde faaliyet yürütecek.
Irak ile geliştirmeye çalıştığımız birçok enerji projesi var. Örneğin, Silopi'den Basra'ya kadar uzanacak bir petrol boru hattı inşa etmeyi planlıyoruz. Mevcut Irak-Türkiye boru hattı, Silopi'ye gelecek Irak petrolünün 750 bin varilinin Ceyhan'a akmasını sağlayacak. Buradan bir kısmı Türk rafinerilerine, diğer kısmı ise dünya piyasalarına açılacak.
Boru hattımızın kapasitesi 1,5 milyon varil. Bu hat, 1970'lerden beri çalışır durumda olan iki boru hattından oluşuyor ve Silopi-Ceyhan arası yaklaşık 650 kilometre. İlk dizaynında Kerkük petrollerini Türkiye'ye taşımak hedeflenmişti. Hürmüz krizi, alternatif güzergahlara ihtiyaç olduğunu gösterdi. Irak ve Körfez ülkeleri için Hürmüz geçişi riskli bir hale geldi. Dolayısıyla alternatif rotalar oluşturmak çok önemli. Mevcut hatlarımızdan 1,5 milyon varil taşıyabiliyoruz ve miktarı artırma hedefindeyiz; hatta 2-2,5 milyon varile çıkmayı planlıyoruz."
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, "Gabar'da ne durumdayız?" sorusuna şu şekilde yanıt verdi:
"Gabar, Sakarya Gaz Sahası'ndan sonra petrol üretimi açısından önemli bir proje. 2021 yılında yapılan keşiften sonra, bugün itibarıyla günlük üretimimiz 83 bin 200 varile ulaşmış durumda. Bu yeni bir rekor. Gabar, ekonomik anlamda büyük bir değer kazandırdı ve bölgedeki insanlara istihdam sağladı."
Bakan Bayraktar, Türkiye'nin doğal gaz depolama kapasitesinin 6,5 milyar metreküpe ulaştığını ve bütün depoların dolu olduğunu belirtti. Hedeflerinin depolama kapasitesini iki katına çıkarmak olduğunu ifade etti.
Kuzey Kıbrıs'ın enerji ihtiyacını karşılamak üzere Türkiye'den elektriği ve doğalgazı adaya götürebilmek için projeler geliştirdiklerini belirten Bayraktar, Akkuyu nükleer santraliyle ilgili olarak da birinci reaktörde test sürecinin devam ettiğini ve yıl sonunda elektrik üretimine geçmeyi hedeflediklerini söyledi.
Son olarak, rüzgar yatırımlarında deniz üstü rüzgar projeleri için ihale takvimine değinen Bakan Bayraktar, 2024-2025 yıllarında deniz üstü rüzgar YEKA'sının ilanını yapacaklarını belirtti.
