Özbekistan'da bulunan 80 bin yıllık ok uçları, Homo sapiens'in Orta Asya'daki varlığına dair yeni bir bulgu sunuyor. Bilim insanları, bu keşfin insanlığın göç tarihini yeniden yazabileceğini belirtiyor.
Özbekistan’daki Tian Shan dağlarında yapılan arkeolojik kazılarda, Homo sapiens’in Orta Asya’daki varlığına dair önemli ipuçları ortaya çıktı. Yaklaşık 1,2 km yükseklikte bulunan “Obi-Rahmat” anıtında keşfedilen ok uçları, insanlığın göç tarihini yeniden yazabilir.
Araştırmacılar, bu ok uçlarının Homo sapiens’e ait olabileceğini düşünüyor. Ok uçları, Neandertallerin kullandığı mızrak uçlarından çok daha küçük ve üçgen şeklinde. Bu bulgu, Homo sapiens’in Afrika’dan yaklaşık 35 bin yıl sonra Orta Asya’ya geldiğine dair geleneksel teorileri sorguluyor.
Araştırmanın yazarları, bu keşfin fırlatma silahlarının gelişmiş teknolojisini modern insanların Avrupa’ya yerleşmeden çok önce Orta Asya’da ortaya çıkardığını gösterdiğini belirtiyor.
2025 yılında yayımlanan bir araştırmada, “Obi-Rahmat” anıtındaki tarihi katmanlarda bulunan ok uçlarının Neandertallerin tarihine uymadığı, ancak Homo sapiens’in daha sonraki bulgularına benzediği bildirildi.
Araştırmanın yazarları, bu ok uçlarının 25 bin yıl sonra Fransa’daki Ron vadisinde Homo sapiens tarafından üretilen küçük ok uçlarıyla benzerlik taşıdığını ifade etti. “Avcılık silahlarının temel tasarım ilkelerine göre, bu mikro uçlar ok benzeri saplara takılmak için çok dar” dediler.
Bilim insanları, bu ok uçlarının yaklaşık 1,2 cm genişliğinde ve sadece birkaç gram ağırlığında olduğunu belirtti. Bu özellikler, Güney Afrika’da bulunan 77 bin yıldan eski ok uçlarıyla uyumlu.
Araştırmacılar, bu bulgunun Homo sapiens’in Neandertallerin bölgesine oklarla donanmış olarak geldiğini doğruladığını ve farklı bölgelerde bulunan mikro uçların benzerliğinin tesadüf olmadığını öne sürdü.
