Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) küresel değerlendirmesi, incelenen 127 sığ su mercan resifi ekosisteminden 122’sinin “kritik tehlikede” olduğunu belirledi. Yaklaşık 188 bin 362 kilometrekarelik resif alanını kapsayan çalışma, mercan ekosistemlerinin 2075’e kadar çökme riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Değerlendirme, 22 Ekim 2026’da Birleşmiş Milletler Biyoçeşitlilik Sözleşmesi’nin COP17 toplantısı sırasında duyuruldu. IUCN’nin ekosistemler için hazırladığı Kırmızı Liste kapsamında yapılan ilk küresel mercan resifi incelemesi, tropikal ve subtropikal bölgelerdeki resifleri ele aldı.
Rapora göre iklim değişikliği ve buna bağlı deniz sıcaklığı artışı, resiflerdeki gerilemenin başlıca ortak etkeni. Öngörülen deniz sıcak hava dalgalarının sıklaşması, mercanların toparlanmak için yeterli zamanı bulamaması riskini artırıyor. “Kritik tehlikede” sınıflandırması, ekosistemin yüksek çöküş riski taşıdığını ifade ediyor; resiflerin tamamının kesin olarak yok olacağı anlamına gelmiyor.
Büyük Set Resifi, Güneydoğu Asya’daki Mercan Üçgeni, Mesoamerikan Set Resifi ve Kızıldeniz’deki resifler de değerlendirmedeki risk tablosundan etkilenen büyük sistemler arasında. Sert mercanların kaybolduğu çöküş senaryolarında, resif yapısı alg, sünger ve molozlarla yer değiştirebiliyor.
Mercan resifleri, çok sayıda deniz canlısına yaşam alanı sağlıyor; kıyı topluluklarının geçim kaynaklarını ve balıkçılığı da destekliyor. Resiflerin doğal dalga kırıcı işlevini yitirmesi, kıyıları fırtına ve erozyona karşı daha savunmasız bırakabilir. IUCN’nin değerlendirmesi, ekosistem riskini ortaya koyuyor; tek tek mercan türlerinin yok olma durumunu ölçen ayrı bir sınıflandırma değil.
Rapor, emisyonların azaltılması ve resiflerin korunup onarılması yönündeki adımların önemine dikkat çekiyor. Mercanların ağır beyazlama olaylarının ardından toparlanabildiği alanların korunması, ekosistemin geleceği açısından önem taşıyor. Ancak değerlendirmeye göre deniz sıcaklıklarındaki artışın sürmesi, bu alanların toparlanma fırsatlarını daraltabilir.
