Küresel piyasalar, Fed Başkanı Kevin Warsh'un enflasyonla mücadelede daha sıkı para politikası sinyali vermesi ve Orta Doğu'da tırmanan gerilimin etkisiyle haftaya negatif bir başlangıç yaptı. Yatırımcıların dikkati, Fed'in eylül ayındaki faiz kararına ve ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi.
Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'un Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'ndaki açıklamaları, faiz artırım beklentilerini güçlendirdi. Orta Doğu'daki artan gerilimler de piyasalarda negatif bir seyir izlenmesine neden oldu. Warsh, enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilememesi durumunda para politikasında ek adımlar atılması gerektiğini belirtti.
Warsh, iş gücü piyasalarının genel olarak tam istihdamla uyumlu olduğunu düşündüğünü ancak fiyat istikrarı hedefindeki rakamların endişe verici olduğunu ifade etti. Fed'in mevcut temel odağının fiyatlar olması gerektiğini vurguladı. Warsh, "Temel enflasyonun açık bir şekilde ve yeterli hızla hedefimize doğru ilerlediğinden emin olmalıyız. Aksi halde yapacak işimiz var." dedi.
Warsh'un enflasyonla mücadele konusundaki kararlılığı, para piyasalarında Fed'in eylül ayında faiz artırımına gitme olasılığını yüzde 60'a çıkardı ve bu durum piyasalardaki risk iştahını azalttı. Warsh'un açıklamalarının ardından, ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi cuma günü 12 baz puan artarak yüzde 4,36'ya çıkmışken, bugün yüzde 4,33 seviyesinde dengelendi. Cuma günü 5 baz puan artarak yüzde 4,73'e yükselen ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise yeni haftada yüzde 4,71 seviyesini gördü.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de Warsh'un değerlendirmelerine katıldığını ve enflasyonu temel sorun olarak gördüğünü belirtti. Diğer yandan, ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela ile "dünya tarihinin en büyük petrol anlaşmasına" vardıklarını ve Venezuela'daki 65 milyar varilden fazla petrol rezervinin büyük bölümünde kontrol sağladıklarını açıkladı.
ABD Hazine Bakanlığı, Mali Suçları Önleme Ağı'nın (FinCEN) İran'a yönelik "ekonomik dışlama operasyonu" çerçevesinde, Banque Misr'in Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) şubesinin ABD finans kuruluşlarına yönelik muhabir bankacılık erişimini iptal edecek bir kural önerisinde bulundu. Bu gelişme, Orta Doğu'daki jeopolitik gerginliklerin ekonomik boyutuna dair riskleri yeniden gündeme getirdi.
ABD ordusunun İran'ın Lark Adası'na düzenlediği saldırılar, jeopolitik gerilimlerin artmasına neden olurken petrol fiyatlarında yükselişler yaşandı. Piyasada, ABD'nin İran'a karşı askeri saldırılar yerine ekonomik yaptırımlara yöneleceği beklentileri hakimken, son saldırılar bölgedeki duruma dair belirsizliği artırdı. İran basını, ABD'nin Lark Adası'na gerçekleştirdiği ve sivillerin de hayatını kaybettiği saldırının ardından bölgedeki hedeflere füzelerin ateşlendiğini duyurdu.
Bölgedeki petrol arzının daha fazla sekteye uğrayacağına dair öngörülerle aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,6 artışla 90,95 dolara kadar yükseldi. Fed Başkanı Warsh'un açıklamalarıyla, altının ons fiyatı cuma günü yüzde 3,2 azalarak 4 bin 455 dolara geriledi ve yeni günde önceki kapanışın yüzde 0,8 altında 4 bin 420 dolardan işlem görüyor. Dolar endeksi, cuma günü 99,7 seviyesine kadar çıkarak 14 Ağustos'tan bu yana en yüksek seviyeyi görürken, yeni işlem gününde yüzde 0,1 azalışla 99,6'ya geriledi.
ABD'de bu hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin, hem piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması hem de Fed'in ilerideki politikaları hakkında yatırımcılara ipucu vermesi bekleniyor. New York borsası, Fed Başkanı Warsh'un enflasyonda anlamlı bir iyileşme görülmediğine dikkat çekmesi üzerine cuma gününü düşüşle tamamladı.
Makroekonomik veri tarafında, ABD'de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi, ağustosta yukarı yönlü revize edilerek 51,7 oldu. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,02, S&P 500 endeksi yüzde 0,25 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,52 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar da güne negatif başladı.
Güçlü şirket bilançoları, Avrupa borsalarındaki yükselişleri destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Öte yandan Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) bu ay açıklayacağı faiz kararı da piyasaların odağında bulunuyor. Analistler, makroekonomik endişelerin arttığı bir dönemde Avrupa piyasalarının eylül ayında daha zorlu bir sürece girdiğini belirtiyor. Euro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi, ağustosta aylık bazda 1,3 puan artarak 98,4 puana yükseldi.
ECB'nin son toplantı özetlerinde eylülde faiz artışı sinyali vermesine rağmen, Fed Başkanı Warsh’un konuşmasının şahin bulunması ve Fed'in eylül ayında faiz artırımına gideceğine dair beklentilerin yükselmesiyle, euro/dolar paritesi cuma günü yüzde 0,6 azalışla 1,1582'ye geriledi. Yeni haftada ise yüzde 0,1 artışla 1,1590 seviyesine çıktı.
Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,98, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,67, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,29 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,77 değer kazandı. DAX 40 endeksi, 26.618,74 puana kadar yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya borsalarında ise negatif bir seyir izlendi. Çin'de açıklanan makroekonomik veriler, ülkedeki ekonomik aktiviteye yönelik sıkıntıların devam ettiğini ortaya koydu. Ağustos ayına ilişkin imalat sanayi PMI'nın 49,2’den 49,8’e yükselmesine rağmen 50 seviyesinin altında kalması, imalat sanayinin daraldığına işaret ediyor. Japonya'da ise temmuz ayına ilişkin imalat sanayi PMI, aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 4,1 artarak beklentilerin altında gerçekleşti ancak haziran ayına göre hızlandı. Bu veri, ülkede iç talepte bir hızlanma olduğunu gösteriyor.
Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz artırımına gideceğine dair öngörülerin güçlenmesi ve artan petrol fiyatlarının etkisiyle Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 2,95'e yükseldi. Dolar/yen paritesi ise 160,2 seviyesine çıkarak 31 Temmuz'dan bu yana en yüksek seviyesini gördü ve daha sonra 159,8 seviyesinde dengelendi. Analistler, dolar/yen paritesindeki yükseliş nedeniyle Japon politika yapıcıların piyasalara sert müdahalelerde bulunabileceğine dair tahminlerin öne çıktığını belirtti.
Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,2 geriledi. Cuma günü yurt içinde alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,45 değer kazanarak 14.641,56 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,19 geriledi.
Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,16 artışla 48,2380'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,2600'dan işlem görüyor. Analistler, bugün endeks ve pay vadeli kontratlarda vade sonu olduğunu hatırlatarak, yatırımcıların pozisyon taşıma ve kapatma işlemleri nedeniyle piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri yayımladı. Düzenlemeyle portföy yönetim şirketlerinin ihraç edebileceği serbest fon sayısına sınırlama getirildi. Özel fonlar da dahil olmak üzere, bir portföy yönetim şirketinin ihraç edebileceği serbest fon sayısı, şirket bünyesinde istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak.
Analistler, bugün yurt içinde büyüme verisi, yurt dışında ise Almanya'da enflasyon ve ABD'de Dallas Fed imalat aktivite endeksinin takip edileceğini belirtti. Teknik olarak, BIST 100 endeksinde 14.800 ve 14.900 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 puanın destek konumunda olduğu ifade ediliyor.
Ekonomistler, Gayri Safi Yurt İçi Hasılanın (GSYH) ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,80 artacağını tahmin ediyor. 2026'nın tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin medyanı ise yüzde 3 olarak öngörülüyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
– 10.00 Türkiye, 2. çeyrek GSYH
– 10.00 Türkiye, temmuz işsizlik oranı
– 15.00 Almanya, ağustos Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
– 17.30 ABD, ağustos Dallas Fed imalat aktivite endeksi
📉📊
