Öğrenci borçlarının artması ve iş piyasasındaki olumsuz haberler, üniversite eğitiminin geleceği hakkında soru işaretlerini artırırken, yeni veriler mezunların üniversite tercihleri konusunda pişmanlık duymadıklarını gösteriyor.
Analist Matt Hiely-Rayner, Yükseköğretim İstatistikleri Ajansı'nın (HESA) verilerinin mezunların üniversite deneyimine dair genel olarak olumlu bir tablo çizdiğini belirtti. 2024 yazında mezun olanlara, eğitimlerini tamamladıktan 15 ay sonra yöneltilen sorular dikkat çekici sonuçlar ortaya çıkardı.
Mezunların yüzde 80'inden fazlası, geçmişe dönme şansı olsa yeniden üniversiteye gitmeyi tercih edeceklerini ifade etti. Hiely-Rayner'a göre bu sonuç, üniversite eğitiminin iş piyasasına dair olumsuz manşetlere rağmen mezunlar nezdinde değerini koruduğunu gösteriyor. Mezunların yalnızca yaklaşık yüzde 20'si farklı bir yol izlemek isteyeceğini belirtti.
Üniversite seçimine ilişkin memnuniyet de yüksek seviyelerde kalmaya devam etti. Bu yıl söz konusu oranda hafif bir artış görüldü. Kurum tercihi açısından bazı üniversitelerin mezunları, diğerlerinden daha memnun görünüyor. Bath Üniversitesi, mezunlarının kurum seçiminden duyduğu memnuniyet açısından listenin üst sıralarında yer aldı. Bath, Russell Group araştırma üniversitelerinin yanı sıra Oxford ve Cambridge gibi köklü kurumları geride bıraktı.
İlk beş üniversitede mezunların yaklaşık yüzde 90'ı, geçmişe dönseler yine aynı kurumu tercih edeceklerini belirtti. Bath ile Oxford arasındaki fark ise yalnızca 0,8 puan oldu. Ancak üniversite ve kurum tercihine ilişkin yüksek memnuniyet, bölüm seçimine gelindiğinde aynı seviyede kalmadı.
Verilerin en dikkat çekici noktalarından biri, mezunların üniversiteye gitmekten ya da seçtikleri kurumdan ziyade, okudukları bölümden pişman olmalarıydı. Mezunların yalnızca yüzde 70'i, geçmişe dönme şansı olsa yine aynı bölümü okuyacağını söyledi. Hiely-Rayner, son yıllarda bölüm tercihlerinden duyulan memnuniyetsizliğin hızla arttığına dikkat çekti. Buna göre, mezunların önemli bir bölümü üniversiteye gitmiş olmaktan değil, hangi bölümü seçtiğinden pişmanlık duyuyor. Bu durum özellikle iş dünyasındaki değişimlerden doğrudan etkilenen bazı bölümlerde daha belirgin hale geliyor.
Yapay zekanın etkilediği bölümlerde memnuniyet düşüyor. Yapay zekanın giriş seviyesindeki işlerin yapısını değiştirmesi ve erken kariyer dönemindeki istihdam fırsatlarının azalması, bilgisayar bilimi mezunlarının bölüm tercihini yeniden değerlendirmesine yol açıyor. 4 yıl önce bilgisayar bilimi öğrencilerinin yüzde 66'sı mezuniyet sonrasında lisans düzeyinde istihdama devam ederken, son veriler bu oranın yüzde 56'ya gerilediğini gösteriyor.
Yapay zekanın etkisi yalnızca bilgisayar bilimi ile sınırlı değil. Animasyon ve oyun tasarımı okuyan mezunlar da kariyer beklentileri açısından daha fazla belirsizlik yaşıyor. Bu bölümlerden mezun olanların üçte birinden fazlası, geçmişe dönse aynı bölümü yeniden seçmeyeceğini ifade ediyor. Bu oran, gazetecilik, pazarlama ve halkla ilişkiler gibi bölümlerde görülen yüksek pişmanlık seviyeleriyle benzerlik gösteriyor.
Memnuniyet düşüşü yalnızca iş bulma konusunda belirsizlik yaşayan bölümlerle sınırlı değil. Diş hekimliği, veterinerlik ve paramediklik gibi mezunlarına belirli mesleklere geçiş imkanı sunan seçici programlarda da bölüm tercihinden memnun olmayan mezunlar bulunuyor. Mimarlık ve bilgisayar bilimi de bölüm memnuniyeti açısından ilk 10'daki yerini kaybetti.
Ekonomi bölümünde yaşanan düşüş ise ayrıca dikkat çekiyor. Ekonomi, mezun maaşları sıralamalarında çoğu zaman üst sıralarda yer alıyor ve A-level öğrencileri ile üniversite adaylarının ilgisini çekmeye devam ediyor. Ancak yeni veriler, ekonomik açıdan cazip görünen bu alanın mezunlar açısından her yerde aynı sonucu vermediğini gösteriyor. Hiely-Rayner, ekonomi eğitiminin her zaman güvenli bir seçenek olarak görüldüğünü, ancak mezunların istihdam sonuçlarının üniversiteye göre önemli ölçüde değişebildiğini vurguluyor.
Yeni verilerin ortaya koyduğu tablo dikkate değer: Mezunların büyük bölümü üniversiteye gitme kararından memnun olsa da hangi bölümü seçtikleri konusunda aynı güveni taşımıyor.
🎓 Mezunların yüzde 80'inden fazlası yeniden üniversiteyi seçerdi.
🏆 Bath Üniversitesi zirvede.
😕 Asıl pişmanlık bölüm seçiminde ortaya çıktı.
💼 Bilgisayar bilimi, söz konusu değişimin en dikkat çekici örneklerinden biri.
📉 Yüksek gelir vadeden bölümlerde bile memnuniyet geriliyor.
