Pasifik Okyanusu'nda denize saçılan 28.800 banyo oyuncağı, 15 yıllık yolculuğuyla okyanus akıntılarının haritalandırılmasını sağladı. Bilim insanları tarafından takip edilen bu oyuncaklar, yüzey akıntılarını anlamanın yanı sıra kayıp vakalarında kullanılan gelişmiş bir simülasyon modeline dönüştü.
Başlık
10 Ocak 1992 tarihinde Pasifik Okyanusu’nda yaşanan bir konteyner kazası, okyanus akıntılarını inceleyen bilim insanları için 15 yıl süren geniş kapsamlı bir veri kaynağına dönüştü. Hong Kong’dan Tacoma’ya gitmekte olan Tayvanlı Evergreen firmasına ait Ever Laurel adlı yük gemisi, Uluslararası Tarih Çizgisi yakınlarında şiddetli bir fırtınaya yakalandı.
Fırtına sırasında gemiden denize düşen 12 konteynerden biri parçalandı ve içinde bulunan kırmızı kunduz, yeşil kurbağa, mavi kaplumbağa ve sarı ördek şeklindeki 28.800 adet "Friendly Floatees" markalı banyo oyuncağı okyanusa saçıldı.
Oyuncakların suda batmadan uzun süre sürüklenebilmesi iki temel teknik özelliğe dayanıyordu. Suyla temas ettiğinde hızla dağılan karton ambalajlar, oyuncakların serbest kalmasını sağlarken, standart banyo oyuncaklarının aksine deliksiz üretilmiş olmaları su almalarını engelledi.
Kazadan aylar sonra, 1992'nin sonlarına doğru ilk oyuncaklar çıkış noktasından yaklaşık 3.200 kilometre uzaktaki Alaska kıyılarına ulaştı. Yüzmeye devam eden nesneler zamanla Japonya’ya, ardından tekrar Alaska’ya sürüklendi.
Bering Boğazı üzerinden Arktik buzlarına sıkışan oyuncaklar, buz kütleleri içinde yaklaşık 5 ila 6 yıl mahsur kaldıktan sonra buzların erimesiyle 2004 yılında Atlantik Okyanusu’na geçti. Kazadan 15 yıl sonra, 2007 yılında ise çok sayıda oyuncak İskoçya ve Birleşik Krallık’ın güneybatı kıyılarına vurdu.
Seattle merkezli okyanus bilimciler Curtis Ebbesmeyer ve James Ingraham, sahil toplayıcıları ile kıyı görevlilerinden gelen ihbarları kayda alarak akıntıları takibe aldı. Toplanan veriler, atmosferik basınç ve rüzgar sistemlerini birleştiren OSCURS (Ocean Surface Currents Simulation) adlı bilgisayar simülasyon modeline aktarıldı.
Çalışmalar sonucunda, Kuzey Pasifik’teki dairesel subarktik girdabında yüzen bir nesnenin tam bir turu tamamlamasının 3 yıl sürdüğü tespit edildi ve model, oyuncakların Washington eyaleti kıyılarına ulaşacağını doğru tahmin etti.
Geliştirilen OSCURS simülasyon modeli, ilerleyen süreçte adli vakalarda ve arama-kurtarma çalışmalarında da değerlendirilmeye başlandı. ABD ve İngiltere emniyet birimleri, denizde kaybolan kişilerin veya terk edilmiş gemilerin izleyebileceği rotaları tespit etmek amacıyla bu modelden faydalandı.
Okyanus bilimciler, 1990'lı yıllarda benzer şekilde denize dökülen 80.000 Nike ayakkabısı gibi kazaların okyanus akıntılarını incelemek adına uzun süreli veri sağladığını belirtiyor. 🌊🦆
