Nature Physics’te 9 Ekim 2026’da yayımlanan araştırmada ekip, kuantum kaosunu ölçüm ve sıfırlama yoluyla yönlendiren uyarlanabilir devreleri 100 kübite kadar uyguladı. Deney, sistemin kendi hatalarını gerçek zamanlı olarak düzelttiğini göstermiyor; kuantum bilgisayarlarda kontrol ve geri bildirim mekanizmalarının büyük ölçeklerde çalışıp çalışamayacağını inceliyor.
Araştırmacılar, klasik kaotik Bernoulli haritasının kuantum bir sürümünü kullandı. Devrelerde iki tür işlem uygulandı: kübitlerin durumlarını birbirine karıştıran dolanıklık kapıları ve devrenin ortasında yapılan ölçümün sonucuna bağlı sıfırlamalar. Bu işlemlerin oranı değiştirilerek sistemin kaotik dinamiklerden daha düzenli bir rejime geçişi araştırıldı.
Deney, 156 kübitlik IBM Heron işlemcisi üzerinde yürütüldü; araştırmacılar işlemcinin en fazla 100 kübitini kullandı. Çalışmada, yaklaşık 5 bin dolanıklık kapısı ve 5 bine yakın devre içi ölçüm ve sıfırlama işlemi uygulanan devreler de yer aldı. Bunlar tek bir kesintisiz hesaplamanın toplamı değil, deneyde kullanılan devrelerin ölçeğini gösteren işlem sayılarıydı.
Kübitler, kuantum bilgiyi süperpozisyon gibi klasik bitlerden farklı durumlarda taşıyabilir; ancak çevresel gürültü bu durumları bozabilir. Hata düzeltme sistemleri, bu nedenle hataları saptayıp hesaplama sürerken müdahale etmeye ihtiyaç duyar. Çalışmadaki ölçüm ve sıfırlama döngüsü bu tür geri bildirimin donanımda uygulanabileceğini gösterse de, tek başına hata düzeltme başarısı anlamına gelmiyor.
Araştırmanın önemi, kuantum bilgisayarlarda devre çalışırken ölçüm yapıp sonuca göre işlem seçmenin 100 kübit ölçeğinde denenmiş olmasında yatıyor. Bu kabiliyet, gelecekte hata toleranslı sistemler geliştirmek için gereken kontrol altyapısının parçalarından biri olabilir.
Bununla birlikte çalışma, ticari kullanıma hazır, kendi hatalarını düzelten bir kuantum bilgisayar ortaya koymuyor. İlaç geliştirme, hava tahmini veya yapay zekâ gibi alanlarda pratik fayda sağlanacağı da bu deneyle gösterilmiş değil; araştırma, kuantum devrelerin kaotik davranışını kontrol etmenin fiziksel olarak sınanmasına odaklanıyor.
