ABD ekonomisi Ağustos ayında beklentilerin oldukça üzerinde istihdam yaratırken, yeni işlerin neredeyse tamamını kadınlar üstlendi. Sağlık, eğitim ve konaklama sektörlerindeki ivme öne çıkarken, piyasalarda Fed'in faiz artırma ihtimali yeniden gündeme geldi.
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) verilerine göre, Amerikan ekonomisinde geçtiğimiz ay yaratılan 162 bin kişilik net istihdamın 158 binini kadınlar sağladı. Ekonomistlerin 55 bin civarındaki beklentilerini neredeyse üçe katlayan bu rapor, net bordrolu istihdam artışının yaklaşık %98’inin kadın çalışanlardan kaynaklandığını ortaya koydu. Aynı dönemde erkek istihdamındaki net artış ise yalnızca 4 bin civarında kaldı.
Navy Federal Credit Union Başekonomisti Heather Long, tek bir aya ait cinsiyet dağılımı verilerine fazla anlam yüklenmemesi gerektiği konusunda uyararak, verilerin dönemsel "gürültü" içerebileceğini belirtti. Long, "Aydan aya erkeklerin mi yoksa kadınların mı daha fazla iş bulduğuna aşırı odaklanıldığını düşünüyorum. Bu veriler çok sık yön değiştirir." değerlendirmesinde bulundu.
Buna rağmen, dengesiz seyreden bu veri, Amerikan işgücündeki köklü dönüşümün başka bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu yılın başlarında kadın bordrolu çalışan sayısı, ülke tarihinde üçüncü kez erkekleri geride bırakmıştı. Büyük Resesyon ve pandemi öncesindeki ilk iki dönemin aksine, son kriz odaklı olmaktan ziyade yapısal bir nitelik taşıyor: Erkek egemen imalat gibi sektörler duraklama yaşarken, kadın çalışan ağırlıklı sağlık ve konaklama gibi sektörler büyümeye devam ediyor.
Ağustos ayı verileri bu ayrışmayı belirgin şekilde vurguladı. Kadınlar, konaklama ve eğlence sektöründe net 68 bin istihdam kazancı sağladı. Sektör genelinde toplam artışın 62 bin olması, erkek çalışanların bu alanda 6 bin iş kaybettiğini gösterdi. Benzer şekilde, erkek istihdamının gerilediği birkaç farklı hizmet sektöründe de net büyümenin %100’den fazlasını kadınlar oluşturdu.
Long, pandemi sonrası işgücünün en büyük sürücülerinden birinin kadın temsilinin yüksek olduğu sağlık sektörü olduğunu belirterek, kadınların üniversite mezuniyet oranlarında da önde olmasının profesyonel sektörlerdeki fırsatları yakalamalarını kolaylaştırdığını vurguladı. Long ayrıca, Ağustos ayındaki tablonun arkasındaki temel etkenlerden birinin öğretmenler ve hizmet personeli olduğuna dikkat çekti: "Kadın istihdamının Temmuz’da düşüp Ağustos’ta yükselmesinin nedeni neredeyse tamamen eğitim sektöründeki işe alımlardan—yani öğretmen etkisinden—kaynaklanıyor. Buna ek olarak hizmet sektöründeki toparlanma da etkili oldu. Yoksa kadınlar için radikal bir değişim yaşanmış değil."
Nitekim yeme-içme mekanları 59 bin kişilik istihdam sağlarken, yerel yönetim eğitim kadroları 42 bin kişilik bir artış kaydetti. Bu iki alan, Ağustos ayında yaratılan tüm işlerin %62'sini oluşturdu. Verilerde Haziran ve Temmuz ayları istihdam rakamları da toplam 55 bin kişi yukarı yönlü revize edildi. Janus Henderson Investors Portföy Yöneticisi Bradford Smith, "Ağustos ayındaki güçlü istihdam raporu, bu işgücü istatistiklerinin ne kadar oynak hale geldiğini bir kez daha hatırlattı." ifadesini kullandı.
İşsizlik oranı %4,1 seviyesinde sabit kalırken, işgücüne katılım oranı hafif bir artış gösterdi. Ücret artışları ise yavaşlayarak Ağustos'ta yalnızca %0,3, yıllık bazda ise %3,1 yükseldi. Bu durum, son yılların en yavaş yıllık ücret artış temposu olarak kayıtlara geçti.
Finansal piyasalar açısından "iyi haber, kötü haber" algısına dönüştü ve yatırımcılar Fed'in faiz artırma ihtimalini fiyatlamaya başladı. CME FedWatch verilerine göre Eylül ayında faiz artırımı olasılığı %49,4'ten %52,6'ya yükseldi. 2 yıllık ABD tahvil getirileri 7,6 baz puan artarak %4,41'e, 10 yıllık tahvil getirileri ise %4,792'ye çıktı.
Gelişmeleri değerlendiren Morgan Stanley Wealth Management Baş Ekonomi Stratejisti Ellen Zentner, "İstihdam verilerindeki yukarı yönlü sürpriz, faiz artırımı endişelerini artıracaktır." yorumunu yaptı. Zentner, nihai kararın gelecek haftaki enflasyon raporuna bağlı olduğunu, enflasyonun beklentilerin altında kalması halinde Fed'in mevcut faiz oranını koruyabileceğini, aksi takdirde Ağustos verilerinin faiz artırımı için yeni bir gerekçe sunduğunu belirtti.
Dönemsel dalgalanma mı yapısal dönüşüm mü?
Sektörel ivme: Eğitim ve hizmet sektörü öne çıktı.
İşsizlik oranı sabit, ücret artışı yavaş.
Piyasalarda faiz artırımı endişesi.
