Yapay zeka yatırımları ve savunma sanayisindeki güçlü talep, küresel maden sahalarındaki arz darboğazlarıyla birleşerek emtia piyasasını Temmuz ayında yukarı taşıdı. Şili'den Endonezya'ya uzanan tedarik aksamaları ve ABD'nin gümrük vergisi adımları, başta nikel ve bakır olmak üzere baz metallerin değer kazanmasını sağladı.
Emtia piyasasında baz metaller, Temmuz ayında yapay zeka sektörüne olan devam eden talep ve küresel arz endişeleriyle pozitif bir seyir izledi. Yapay zeka sektöründeki talebin sürmesi, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) politika faizini yakın zamanda artırmayacağına dair öngörüler, dolar endeksindeki zayıflama ve arz endişeleri, baz metal fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu.
Bu gelişmelerle birlikte tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 4,7, alüminyumda yüzde 2,5, kurşunda yüzde 0,2, nikelde yüzde 5,2 ve çinkoda yüzde 2,5 arttı. Mevcut ve planlanan maden projelerinin hızla artan tüketimi karşılamaya yetmeyeceğine dair endişeler, bakırda arz kaygılarını artırdı.
Güney Kore ve Şili arasındaki işbirliği, bakır talebine yönelik iyimserliği destekliyor. İki ülke, lityum ve bakır odaklı beş mutabakat zaptı imzaladı ve işbirliğini bakanlık düzeyine taşıdı. Anlaşma, tam zincir ortaklığını, bilgi paylaşımını ve teknoloji işbirliğini kapsıyor. Şili en büyük bakır üreticisi, Güney Kore ise yarı iletken ve batarya sektöründe öne çıkan bir ülke.
Küresel bakır stoklarındaki düşüş sürerken, Şili'deki maden arzına yönelik endişeler ve düşük işleme ücretleri arz tarafındaki sıkılığa işaret ediyor. Çin'den gelen güçlü talep, küresel bakır piyasasını sıkıştırmış durumda. Üretim tarafında da sıkıntılar büyüyor. İzabe tesislerinde hava koşulları ve operasyonel aksamalar nedeniyle yaşanan düşüşler, arz baskısını artırdı.
ABD'nin bakır ithalatına gümrük tarifesi getirebileceğine dair beklentiler de arz kaygılarını tetikleyerek fiyatların yükselmesine neden oldu. Çin'in alüminyum ihracatındaki artış, küresel alüminyum talebini ortaya koyuyor. Uluslararası Enerji Ajansı, Küresel Kritik Mineraller 2026 Görünüm Raporu'nda arzdaki sıkışıklığın etkisiyle alüminyum, bakır gibi baz metallerin fiyatlarının Ocak 2025 ile Nisan 2026 arasında yükselebileceğini, bakır fiyatlarının ise rekor seviyelere ulaşacağını belirtti.
Orta Doğu'daki gerilimler ve düşük stok seviyeleri, alüminyum piyasasında fiyatların yükselmesine yol açıyor. Londra Metal Borsası ve Şanghay Metal Borsası'ndaki alüminyum stoklarının gerilemesi, arz endişelerini artıran önemli unsurlar arasında yer aldı. Orta Doğu'daki çatışmaların devam etmesi, alüminyum kutu tedarikini zorlaştırarak Coca-Cola gibi şirketlerin faaliyetlerini de etkiliyor.
Nadir toprak, uranyum ve kalay gibi elementlere yönelik yeni kontroller nedeniyle Endonezya’dan alüminyum sevkiyatında yaşanan aksaklıklar da bu metaldeki arz endişelerini artırıyor. Diğer taraftan ABD'nin 60 ülkeye yüzde 12,5’lik gümrük vergisi getireceğine dair haberler, nikelde ticaret maliyeti kaygılarını artırırken, Endonezya'nın kota sınırlamaları nikeldeki arz kaygılarını büyütüyor. Çinkoda da düşük stoklar ve arz riskleri öne çıkıyor.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, baz metaller tarafında özellikle savunma sanayi ve yapay zeka talebinin öne çıktığını belirtti. Ergezen, "Gördüğümüz kadarıyla şu anda özellikle küresel büyümede en fazla katkıyı veren sektör yapay zeka sektörü. En fazla yatırımı yapan sektör de burası. Yapay zeka sektöründeki büyüme, baz metaller tarafında talebi ciddi oranda artırıyor." dedi.
Yapay zeka şirketlerinin hisselerinde son dönemdeki satış baskısı ve bu durumun piyasada oluşturduğu soru işaretlerine rağmen, gerçek anlamda ciddi bir talep ve büyüme olduğunu ifade eden Ergezen, "Bu büyüme önümüzdeki dönemde de devam edecek. Bu nedenle belli başlı baz metaller tarafında yukarı yönlü seyrin güçlü kalacağını ve düşüşlere karşı daha dirençli olacağını göreceğiz." şeklinde konuştu.
🌍📈
