‘Ankara bu ittifakla jeopolitik hareket serbestisini kendi eliyle daraltıyor ve İran dengelerini riske atıyor. İttifak ABD çıkarlarına hizmete uzanabilir.’
M. Emre ÖZTÜRK
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, bölgede büyük yankı uyandırdı. Anlaşmanın zamanlamasını ve içerdiği temel riskleri Mavi Vatan’ın isim babası Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz değerlendirdi. Gürdeniz, anlaşmanın içeriğine dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Asıl değerlendirilmesi gereken husus, bu ittifakın hangi somut tehditlere karşı kullanılacağı, kriz anında karar mekanizmalarının nasıl işleyeceği ve tarafların çatışmalara nasıl dahil olacağıdır” dedi.
Gürdeniz, Mekke Anlaşması'nın ABD'nin bölgedeki askeri ve siyasi yükünü Türkiye ve Pakistan’a aktarmaya yönelik bir talep olarak değerlendirilebileceğini belirtti. Ayrıca, bölgede Şii eksenine karşı yeni bir Sünni eksen oluşturma girişimi olarak da yorumlanabileceğini ifade etti. Anlaşmadaki “birine saldırı hepsine saldırıdır” ilkesi, İran’ın batı, güney ve doğusunda yeni bir güvenlik mimarisi oluşturma potansiyeli taşıyor.
Türkiye, yeni süreçte İran’la yüzyıllardır koruduğu dengeyi riske atabilir. Pakistan-Hindistan çatışmasına veya bir Husi saldırısı üzerinden Yemen savaşına dahil olma tehlikesi bulunuyor. Hürmüz ve Bab el-Mendeb’de Türk deniz ticaretinin risk profili değişebilir. Türkiye, istemeden İsrail’in İran’ı çevreleme stratejisine hizmet eden bir konuma sürüklenebilir.
- Yunanistan, GKRY ve İsrail blokunun Doğu Akdeniz ve Ege’de artan hamleleri devam ederken, Türkiye’nin birincil jeopolitik çekim alanı şüphesiz Mavi Vatan, KKTC ve Akdeniz’dir.
- Türkiye’nin stratejik dikkatini, jeopolitik mücadele alanlarından uzaklaştırabilecek yeni yükümlülüklerin son derece dikkatli değerlendirilmesi gerekir.
- Sahte bayrak ve kışkırtmalar çağında bu ittifakın karşılaşacağı riskler de göz ardı edilmemelidir.
- “Birine saldırı hepsine saldırıdır” hükmü üzerinden Türkiye, kendi tercih etmediği bir krizin veya savaşın içine çekilebilir.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilk tepki, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda geldi. Arakçi, İran Silahlı Kuvvetleri’nin “dünyanın en pahalı ordusu karşısında” hazırlığını ve kabiliyetini vurgulayarak, “Müslümanlar bir arada durduğunda, kötü niyetli dış güçlerin getireceği her türlü zorluğun üstesinden gelebiliriz. Artık sadece kendimize güvenmenin ve gerçek kardeşliği kucaklamanın vaktidir” ifadelerini kullandı.
Suudi Arabistan’ın çeşitli kentlerindeki simge yapılar ve kuleler, üç ülke arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması vesilesiyle Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan bayraklarının renkleriyle aydınlatıldı. Bu görsel gösterinin, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasındaki köklü tarihi bağları ve güçlü ilişkileri simgelediği, üç ülkenin ortak stratejik çıkarlarına ve yakın savunma işbirliğine vurgu yaptığı belirtildi.
🌍🤝
