Fransa'nın önde gelen edebiyat ödülü Goncourt'un organizatörleri, Kanadalı-Haitili yazar Thélyson Orélien'in romanını yapay zeka ile yazıldığı iddiası üzerine uzun listeden çıkardı. Yazar, suçlamaları reddederek bu iddiaların ırkçı olduğunu savundu.
Fransa'nın en prestijli edebiyat ödülü olan Goncourt Ödülü'nün organizatörleri, Kanadalı-Haitili yazar Thélyson Orélien'in romanını uzun listeden çıkardı. Bu karar, isimsiz bir internet hesabının, romanın "neredeyse tamamen" yapay zeka tarafından yazıldığını öne sürmesinin ardından alındı.
Paris merkezli Académie Goncourt, Cuma günü yaptığı açıklamada, Orélien'in "C'était ça ou mourir" (Ya Bu Ya Ölüm) adlı romanının uzun listeden çıkarılmasının, "Goncourt Ödülü'nün ve akademinin bütünlüğünü koruma arzusundan" kaynaklandığını belirtti. Akademi, "Kadın ve erkek yazarlar tarafından kaleme alınan edebiyat eserlerini desteklemek ve onurlandırmak temel görevimiz" ifadelerini kullandı.
Haitili yazarın romanı, çetelerin elinde bulunan ülkesinden kaçan bir tarih ve coğrafya öğretmeninin Kanada'da güvenli bir hayat kurmak için 12 ülke boyunca yaptığı tehlikeli yolculuğu birinci şahıs ve lirik bir dille anlatıyor. Fransa'da 20'den fazla ülkeye çeviri hakları satılan ve Prix du roman Fnac ödülünü kazanan kitap, Ağustos ayında Grasset tarafından yayımlandı ve yaklaşık 35 bin kopya sattı.
Romanın yapay zeka tarafından yazıldığı iddiası, 21 Eylül'de X'te, kitabın Fnac'ın en iyi roman ödülünü kazandığı gün ortaya çıktı. "Balance ton Claude" adlı anonim hesap, romanı Pangram adlı yapay zeka tespit yazılımına yüklediğini ve kitabın "neredeyse tamamen" yapay zeka tarafından yazıldığını gösterdiğini iddia etti. Ancak Pangram'ın güvenilirliği konusunda şüpheler mevcut. Fransız medyasında yer alan haberlere göre, başka yapay zeka tespit programları, "Ya Bu Ya Ölüm"ün büyük olasılıkla bir insan tarafından yazıldığını göstermekte.
Anonim X hesabının arkasındaki kişinin kim olduğu daha sonra ortaya çıktı: Merkez sağ eğilimli Le Figaro gazetesinin köşe yazarlarından Samuel Fitoussi. Fitoussi, X hesabından yaptığı açıklamada, "Teknoloji konusunda iyimserim ama yapay zekanın okuma ve yazmanın ortadan kalkmasına yol açmasından korkuyorum" diyerek kampanyayı başlattığını söyledi.
38 yaşındaki Orélien, iddiaları reddediyor ve suçlamaların ırkçı olduğunu savunuyor. Yazar, "İmgeler, tekrarlar ve ritim yaşayan bir dil. Bunlar bana ait" ifadelerini kullandı. Académie Goncourt Başkanı Philippe Claudel, Çarşamba günü iddialara karşı temkinli olunması çağrısında bulunmuştu. Ancak Fransız medyasında Orélien hakkında intihal suçlamaları yayımlandıktan sonra akademi tutumunu değiştirdi.
Libération'ın haberine göre, Orélien, Fransız gazeteci Louis Pauwels'in 1960'ta ilk kez yayımlanan "The Morning of the Magicians" adlı kitabının önsözünde yer alan ödüllü kısa öyküyü intihal etmiş. Akademi açıklamasında, yazarın "intihallere" ve güvenilir araştırmacılar ile gazetecilerin analizlerine atıfta bulunarak, kitabın "çok büyük ölçüde yapay zekanın ürünü olma ihtimalinin yüksek olduğunu" belirtti.
Açıklamada, "Amacımız net bir mesaj vermek. Yapay zeka yardımıyla oluşturulan metinleri hiçbir şekilde desteklemediğimizi veya onaylamadığımızı ortaya koymak istiyoruz" denildi. Kitabın ilk yayınevi olan Kanada merkezli Le Éditions du Boréal, Guardian'a yaptığı açıklamada, "Yazarın karşı karşıya olduğu iddiaları bu aşamada ne doğrulayabiliyor ne de reddedebiliyoruz" dedi. Yayınevi, "Güvenilir ve somut kanıtlar olmadan bu kitabın var olma hakkına sahip olup olmadığına karar vermek bize düşmez" ifadelerini kullandı ve aceleci davranılmaması gerektiğini belirtti.
Boréal, intihal iddialarından "endişe" duyduğunu ancak "kitabın arkasında gerçek bir insan olduğunu hatırlatmanın önemli olduğunu" vurguladı. Yayınevi, son günlerde gönderilen nefret mesajlarını ve kişisel saldırıları "kesin bir dille kınadığını" ve herkesi itidalli olmaya çağırdığını belirtti. Orélien ise son suçlamalar hakkında yorum yapmayacağını ifade etti. Güney Fransa'da düzenlenen Les Correspondances edebiyat festivalinde Perşembe günü konuşan yazar, "Burada sadece kitaba değil, özellikle benim sesime saldırma ve beni susturma arzusu var" dedi. 😔
