ABD-İran gerilimi nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret durma noktasına gelirken, Brent petrol fiyatı 97,93 dolara kadar yükseldi ve Goldman Sachs, fiyatların 120 dolara çıkabileceği uyarısında bulundu. Türkiye'de akaryakıta yansıyacak bu artış, lojistik maliyetlerini etkileyerek salçadan giyime, iğneden ipliğe her şeye zam fırtınası getirecek.
Hürmüz Boğazı ve çevresindeki deniz hatlarındaki artan karşılıklı saldırılar, Orta Doğu'daki ham petrol akışını tehdit etmeye devam ediyor. Tırmanan arz endişeleriyle petrol fiyatları, Pazartesi günü son altı haftanın zirvesine ulaştı. Brent petrol vadeli işlemleri, TSİ 15.22 itibarıyla 97,47 dolara yükseldi ve gün içinde 24 Temmuz'dan bu yana en yüksek seviyesi olan 97,93 dolara ulaştı. Brent petrol, geçen haftayı da yaklaşık yüzde 8'lik bir kazançla kapatmıştı.
Küresel piyasalardaki bu sert yükselişin Türkiye'deki akaryakıt pompa fiyatlarına zam olarak yansıması kaçınılmaz görünüyor. Artan lojistik maliyetlerinin tarladaki domatesten raftaki salçaya, giyimden temel gıdaya kadar geniş bir zam dalgası getireceği öngörülüyor. Phillip Nova'nın piyasa analizleri başkanı Priyanka Sachdeva, tanker trafiğinde önemli bir yavaşlama olması durumunda piyasanın daha büyük bir arz şokunu fiyatlandırabileceğini vurguladı.
Goldman Sachs, gemilere yönelik saldırıların artması halinde petrol fiyatlarının varil başına 120 dolara kadar yükselebileceğini bildirdi. Öte yandan, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Mohsen Rezaei, önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı dışında kısıtlı bir bölge ilan edileceğini duyurdu. OPEC+ ise pazar günü yaptığı toplantıda Ekim ayı için petrol üretim politikasını değiştirmeden bırakmayı kararlaştırdı.
Küresel piyasalarda Brent petrolün varil fiyatının 97 dolara ulaşması, net enerji ithalatçısı konumundaki Türkiye’de akaryakıt pompa fiyatları üzerindeki zam baskısını zirveye çıkardı. Dolar kurundaki yüksek seyrin yanı sıra petrol ve rafine ürün fiyatlarındaki bu sert artış, benzin ve motorin litrelik satış fiyatlarına zam olarak yansımaya hazırlanıyor. Özellikle nakliye ve taşımacılık sektörünün ana girdisi olan motorindeki maliyet artışı, lojistik zinciri üzerinden doğrudan üretici ve tedarikçi fiyatlarını etkiliyor.
Taşımacılık kalemlerindeki bu çarpan etkisi, tarladaki sebzeden raftaki tekstile, sanayi üretiminden temel tüketim maddelerine kadar geniş bir zam dalgasını kaçınılmaz hale getiriyor. Dolayısıyla küresel enerji krizinin iç piyasadaki yansıması, önümüzdeki dönemde genel enflasyon oranları üzerinde sert bir yukarı yönlü baskı oluşturacak.
Financial Times'a göre, Suudi Arabistan'da Saudi Aramco'ya ait Jazan petrol rafinerisine Pazartesi günü bir saldırı düzenlendi ve hasarın boyutu araştırılıyor. Bir hafta önce İran, Suudi Arabistan'a ait bir tankere saldırmış ve iki denizcinin öldüğü bildirilmişti. Umman ise 16 mürettebat üyesinin tahliye edildiğini duyurdu.
ABD Merkez Komutanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, ABD güçleri Cumartesi günü İran'a ait üç petrol tankerine saldırdı. Bu tankerlerden biri önemli petrol ihracat merkezi olan Harg Adası açıklarında vuruldu. Aynı gün İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nda yetkisiz güzergahlardan seyreden üç petrol tankerini ve diğer bölgelerde ABD bağlantılı üç gemiyi hedef aldığını bildirdi.
Denizcilik istihbarat firması Marisks, Cumartesi günü gerçekleşen saldırıların büyük bir tırmanış anlamına geldiğini belirterek ticari tankerlerin artık kasıtlı olarak karşılıklı ekonomik baskı aracı olarak kullanıldığını, bunun da askeri çatışma ile ticari nakliye arasındaki önceki ayrımı önemli ölçüde zayıflattığını vurguladı. Analiz firması Kpler'in verilerine göre, son 10 günde Hürmüz Boğazı'ndan günde ortalama 10 ticari gemi geçti ve bu oran Mayıs ayından bu yana en düşük seviyeyi oluşturdu. 🚢💰
