ABD’nin Kansas eyaletindeki Kiowa County’de bulunan Brenham göktaşı sahasında, 16 Ekim 2005’te dev bir palasit parçası ortaya çıkarıldı. Göktaşı avcısı Steve Arnold’ın özel metal dedektörüyle yürüttüğü taramada tespit edilen parça, yaklaşık 650 kilogram ağırlığındaydı. Kansas Jeoloji Araştırması, buluntuyu bölgede o tarihe kadar çıkarılmış en büyük parça olarak kayda geçirdi.
Brenham göktaşları ilk kez 1882’de belgelendi. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi’ne göre aynı göktaşının atmosfere girişte parçalanmasıyla Kansas çevresine üç tondan fazla parça yayıldı. Bazı parçalar, 1.500 kilometreye kadar uzaktaki yerleşimlerde bulundu; Amerikan Yerlisi topluluklar bunları ticaret yoluyla taşımıştı.
2005’teki keşif, Arnold’ın jeolog ve avukat Philip Mani ile yürüttüğü aramanın sonucuydu. Parça, demir-nikel yapısının içindeki yeşil olivin kristalleriyle bilinen palasit türündendi. Düşüş sırasında yönelimini koruduğu için “yönelimli palasit” olarak sınıflandırıldı. Keşfedildiği dönemde bu özellikte dünyada bilinen en büyük örneklerden biri olarak tanıtıldı.
Göktaşının büyüklüğü, onu yalnızca bilimsel açıdan değil, koleksiyon ve müze piyasası bakımından da dikkat çekici hale getirdi. Dönemin haberlerinde parçanın değerinin milyon dolarlara ulaşabileceği öne sürülse de bu tahminler satış fiyatı değildi. Arazi sahibi Allen Binford’un da dahil olduğu üçlü mülkiyet paylaşımı, olası satışın taraflarını belirledi.
Parça, Ekim 2007’de Bonhams tarafından 630 bin ila 700 bin dolar tahmini değer aralığıyla satışa sunuldu. Ancak açık artırmada en yüksek teklif 200 bin dolarda kaldı ve göktaşı satılmadan geri çekildi. Associated Press’in aktardığına göre Mani, Binford ve Arnold göktaşının üç sahibiydi.
Brenham buluntuları, göktaşlarının insanlık tarihindeki kullanımına da ışık tutuyor. Müze kayıtlarında, bölgeden taşınan meteorik demirin eski topluluklarca bıçak, keski ve süs eşyası yapımında kullanıldığı belirtiliyor. Tarlada bulunan büyük kütle ise hem bu tarihsel dağılımın hem de nadir palasitlerin bilimsel ve ticari değerinin somut bir örneği.
