Polonya’da kadınlar, kürtaj hakkına yönelik kısıtlamaları ve hükümetin reform vaatlerini yerine getirmediğini protesto etmek için 22 Ekim’de 20’den fazla kentte sokağa çıktı. Gösteriler, parlamentonun kürtaj kurallarını gevşetmeyi amaçlayan iki tasarıyı kabul etmesinden iki gün sonra düzenlendi.
Başkent Varşova’da yüzlerce kişi, şiddetli yağmura rağmen parlamento önünde toplandı. Göstericiler, Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümeti seçim öncesinde verdiği sözleri tutmamakla eleştirdi. Eylemciler, tam suç olmaktan çıkarma ve gebeliğin ilk 12 haftasında yasal kürtaja erişim taleplerini yineledi.
Polonya parlamentosunun alt kanadı Sejm, 20 Ekim’de tasarılardan birini 217’ye karşı 213 oyla kabul etti; üç milletvekili çekimser kaldı. Bu düzenleme, kürtaja yardım eden kişilere yönelik cezai sorumluluğun kaldırılmasını öngörüyor. İkinci tasarı ise 233’e karşı 203 oyla kabul edildi; bir milletvekili çekimser kaldı. Tasarı, 2020’de Anayasa Mahkemesi kararıyla kaldırılan fetal anomalilere dayalı yasal kürtaj gerekçesini yeniden yürürlüğe koymayı amaçlıyor.
Düzenlemeler henüz yasalaşmış değil. Parlamentoda kabul edilen tasarıların Senato aşamasından da geçmesi ve cumhurbaşkanının onayını alması gerekiyor. Muhafazakâr Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin kürtaj yasalarının gevşetilmesine karşı tutumu, tasarıların önündeki temel engellerden biri olarak görülüyor.
Ülkedeki mevcut mevzuat, kürtaja yalnızca kadının hayatı veya sağlığı tehlikedeyse ya da gebelik tecavüz veya ensest sonucu oluşmuşsa izin veriyor. Fetal anomaliler gerekçesiyle kürtajın önünü kapatan 2020 kararı, ülkede yasal erişimi daha da daraltmıştı. Polonya, kürtaj konusunda Avrupa’nın en kısıtlayıcı düzenlemelerine sahip ülkeleri arasında yer alıyor.
Protestocular ayrıca ertesi gün hapına erişimin kolaylaştırılmasını ve hastanelerle kürtaj danışmanlığı veren merkezlerin önündeki kürtaj karşıtı eylemlere karşı yerel yönetimlerin adım atmasını istedi. Gösteriler, parlamentodaki sınırlı değişikliklerin kadın hakları savunucularının daha geniş taleplerini karşılamadığına yönelik tepkileri ortaya koydu.
